Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) əməkdaşı üç nüfuzlu beynəlxalq sertifikasiya proqramını uğurla başa vurub.

Hər bir proqram üzrə yekun imtahanlarını tamamlayan dosent Aygün Babayeva Kolumbiya Universitetinin (Nyu-York) Qlobal İqlim və Səhiyyə Təhsili Konsorsumu (GCCHE – Vaşinqton Universiteti) və Sağlamlıq Metrikası və Qiymətləndirilməsi İnstitutunun (IHME) sertifikatlarına layiq görülüb. Onun nailiyyətləri klinik təcrübə, iqtisadi sabitlik və qlobal siyasət arasındakı boşluğu dolduraraq Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinin (DİM) geniş spektrinə uyğun gəlir.

O, IHME institutunun "Xəstəliklərin qlobal yükünə giriş" (GBD) kursu üzrə sertifikat qazanıb. Bu kurs sağlamlıq tendensiyalarının kəmiyyət baxımından qiymətləndirilməsi üçün zəruri olan konseptual çərçivə, əsas metrikalar və analitik strategiyaların mənimsənilməsini təmin edib. Bu təcrübə Yaxşı Səhiyyə və Rifah (DİM 3) və Məqsədlər Üçün Tərəfdaşlıq (DİM 17) üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Həmçinin, proqram DİM 8-in (Layiqli Əmək və İqtisadi Artım) əsasını təşkil edən səhiyyənin maliyyələşdirilməsi və sağlamlığın sosial determinantları məsələlərinə toxunur. Xəstəliklərin iqtisadi yükünü anlamaqla, A.Babayeva ölkənin insan kapitalının qorunmasına yönəlmiş siyasəti müdafiə etmək, səhiyyə sistemlərinin davamlı iqtisadi artımı və məhsuldar işçi qüvvəsini dəstəkləməsini təmin etmək üçün zəruri biliklərə yiyələnib.

ATU-nun dosenti tibb sahəsində çalışan müəllimlər üçün nəzərdə tutulmuş 24 saatlıq (16 həftəlik) "İqlim və Səhiyyə Təbabəti: Klinik Təlim Proqramı"nı bitirərək fərqlənib. Bu təşəbbüs iqlim təsirlərinin tibb kurikulumlarına inteqrasiya olunması üçün professor-müəllim heyətini hazırlamaqla Keyfiyyətli Təhsili (DİM 4) dəstəkləyir. Proqramın səhiyyənin dekarbonizasiyasına yönəlməsi Sərfəli və Təmiz Enerji (DİM 7) məqsədinə uyğundur, mamalıq-ginekologiya və gender-spesifik təbabət üzrə sessiyalar isə Gender Bərabərliyini (DİM 5) dəstəkləyir.

Proqram həm də səhiyyə sisteminin davamlılığının artırılmasına verdiyi önəmlə DİM 8-ə birbaşa təsir göstərir. Davamlı səhiyyə sistemi tibb işçiləri üçün sabit və təhlükəsiz mühit təmin edərək, hətta ekoloji böhranlar zamanı belə sektorda layihəli əməyi təşviq edir.

Regional böhranların aradan qaldırılması istiqamətində A.Babayeva "Şərqi Aralıq dənizi İqlim və Səhiyyə Cavab tədbirləri" kursunu uğurla başa vurub. 11 həftəlik proqram İqlim Dəyişikliyinə Qarşı Mübarizəyə (DİM 13) yönəlib və mühüm regional problemləri əhatə edib. Belə ki, Əməyin mühafizəsi və təhlükəsizliyi (DİM 8): tədris planına əməyin gigiyenası və tullantıların idarə edilməsi, habelə istiliklə bağlı xəstəliklər və ölüm halları üzrə xüsusi təlimlər daxil edilib ki, bu da istiləşən iqlim şəraitində açıq havada və sənayedə çalışan işçilərin qorunması üçün həyati əhəmiyyət kəsb edir. Resurs və sosial bərabərlik: kursda su təhlükəsizliyi (DİM 6), miqrasiya və qaçqınlar problemi (DİM 10) və kommunikasiya və vəkillik (advokasiya) vasitəsilə iqlim ədaləti (DİM 16) məsələləri nəzərdən keçirilib.

Qeyd edək ki, üçqat sertifikasiya Qlobal Məqsədlərə hərtərəfli sadiqliyin göstəricisidir. Bu təcrübə səhiyyə sisteminin davamlılığının gücləndirilməsi və gələcək nəsil mütəxəssislərin iqlim dəyişikliyi, ictimai səhiyyə və iqtisadi rifahın mürəkkəb kəsişmələrində fəaliyyət göstərməyə hazırlanmasında mühüm rol oynayacaq.