Bizi izləyin:
Heydər Əliyev
Ümumi cərrahlıq (Hərbi Tibb Fakültəsi)
Bölmələrimiz
Ümumi cərrahlıq (Hərbi Tibb Fakültəsi)

Fakültələr

Kurs

Fənnlər

Auditoriya saatları

Muhazirə

Praktika

1

Hərbi Tibb

III

Ümumi Cərrahlıq

12

40

 

Ümumi cərrahlıq cərrahiyyənin ümumi məsələlərinin, cərrahi xəstələrin müayinə üsullarının, əsas cərrahi xəstələiklərin, müxtəlif növ travmaların, şişlərin, cərrahi parazitar xəstəliklərin, anadangəlmə inkişaf qüsurlarının, semiotikası, diaqnostikası və müalicəsinin təməl prinsiplərini öyrənir.

Fənnin məqsədi: Cərrahiyyənin təməl prinsiplərinin, həmçinin bir sıra cərrahi xəstəliklərin təsnifatının, etio-patogenezinin, diaqnostika və differensial diaqnostikasının, cərrahi və konservativ müalicə yolu ilə aradan qaldırılması üsullarının mənimsənilməsinin vacibliyinin tələbələrə vurğulanması, bir sıra cərrahi xəstəliklərin diaqnostikasında tətbiq olunan müasir müayinə üsullarının tələbələrə öyrədilməsi, tez-tez rastlanan və fövqəladə təxirəsalınmaz yardım tələb edən hallarda adekvat ilkin tibbi yardım göstərə bilmək bacarıqlarının aşılanması, təxirə salınmaz, təcili və planlı cərrahi müdaxilələrə məruz qalacaq xəstələrin ilkin müayinəsi, əməliyyata hazırlığı və əməliyyatdan sonra aparılması qaydalarının tələbələrə öyrədilməsidir.

Fənnin təlim nəticəsi: Tələbə travmada şoka yanaşma prinsiplərini tətbiq edə bilir, yanıq və yara sağalmasının təsnif edə bilir. Kəskin qarın klinikasında differensial diaqnostikasının təsnif edə bilir.

Tez-tez rast gəlinən cərrahi xəstəlikləri təsnif edib, ilkin və diferensial diaqnozu şərh edə bilir.  Cərrahiyyə şöbəsinə müraciət edən xəstədən anamnez toplayır və müayinəni göstərir.

Sadə cərrahi prosedurları (cərrahi əlcəyin geyinilməsi, tikiş qoyulması və cərrahi yara baxımı) yerinə yetirə bilir. Cərrahiyyədə tez-tez rast gəlinən etik məqamlara diqqət yetirə bilir.

 

Fənn Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən tibb ixtisası üzrə məcburi fənnlər siyahısına daxil edilmişdir.

Fənnin məzmunu: Aseptika və antiseptika, ağrisızlaşdırma, qanaxmalar və qanköçürmə, cərrahi xəstələrin müayinə üsuları, cərrahi əməliyyatlar, zədələnmələr, odlu silah yaraları, yanıqlar, donmalar, sarğılar, cərrahi infeksiya, damarların cərrahi xəstəlikləri, cərrahi parazitar xəstəliklər, şişlər, inkişaf qüsurları, toxuma və üzvlərin köçürülməsi haqqında bilgi. Tələbələr yiyələndikləri bacarıqlardan həkimlik fəaliyyətindən istifadə edə biləcəklər.

Hərbi Tibb Fakültəsinin Payız semestri üzrə mühazirə dərslərinin proqramı

 

Topic

Mövzu (mühazirə)

Readings (Ədəbiyyat)

Saat

1

Cərrahlıq haqqında anlayış. Cərrahlığın qısa inkişaf tarixi. Cərrahi deontologiya və etika. Cərrah və xəstə münasibətləri.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.11-42

2.C.N.Hacıyev, Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

2

Elektrolitlər. Elektrolit balansı və pozulmaları. Hipovelemiya. Mayelərlə müalicə.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh. 43-78

2.C.N.Hacıyev, Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

3.

Antiseptika, növləri. Aseptika: hava-damcı, təmas, əkilən infeksiya ilə mübarizə.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.79-111

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

4.

 

Ağrısızlaşdırma: Ümumi və yerli ağrısızlaşdırma

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.131-151

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

5.

Qanaxmalar. Qanköçürmə.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.152-192

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

6.

Cərrahi xəstələrin müayinə üsulları. Cərrahi əməliyyatlar.

1.Ç.M.Cəfərov,Ümumi cərrahlıq, 2006 ,səh.112-129,193-226

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

7.

Travmalar, təsnifatı. Zədəyə (yaralanmaya) endokrin, immunoloji və metabolik cavab. Başın döş qəfəsinin, qarının, ətraflarının zədə-lənmələri. Travmatik şok, travmatik toksikoz, terminal hal. Yaralar.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

8

Yanıqlar, elektrik zədələnmələri. Donmalar. Sarğılar.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

9

Cərrahi infeksiya. Dəri, dərialtı, vəzi, boş birləşdirici, piy, sümük, seroz, toxumaların irinli xəstəlikləri (follikulit, furunkul, karbunkul, qızıl yel abses, fleqmona, parotit, mastit, hidrodenit, mediastinit, paranefrit, plevrit, peritonit)

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

2

10

Anaerob infeksiya (tetanus, qazlı qanqrena). Sepsis, xroniki spesifik və qeyri-spesifik cərrahi infeksiya (cərrahi vərəm, aktinomikoz, xroniki osteomielit)

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

2

11

Ətrafların qan və limfa dövranının pozuntuları (obliterasiyaedici endarterit, obliterasiyaedici ateroskleroz, trombangit, tromboz, emboliya, flebit, tromboflebit, fillik xəstəliyi) nekroz, qanqrena, trofiki xora, yataq yarası, fistulalar.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

2

12

Cərrahi parazitar xəstəliklər. Şişlər. Inkişaf qüsurları. Toxuma və üzvlərin köçürülməsi.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

 

Hərbi Tibb Fakültəsinin Payız semestri üzrə praktika dərslərinin proqramı

 

Topic

Mövzu (praktik məşğələ)

Readings (Ədəbiyyat)

Saat

 

1

 

Ümumi cərrahlığın predmeti, tarixi, cərrahi deontologiya. Cərrahi klinikanın quruluşu və iş prinsipi.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.46-58

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

2

Elektrolitlər. Elektrolit balansı və pozulmaları. Hipovelemiya. Mayelərlə müalicə.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

3

Antiseptika: mexaniki və fiziki antiseptika

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

4

Kimyəvi və bioloji antiseptika

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.46-58

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

5

Aseptika: hava-damcı infeksiyası ilə mübarizə Təmas və əkilən infeksiya ilə mübarizə

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

6

Ağrısızlaşdırma: ümumi keyləşdirmə. narkoz.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

7

Yerli keyləşdirmə, blokadalar.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.46-58

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

8

Qanaxmalar, təsnifatı, əlamətləri, ağırlıq dərəcəsi, itirilmiş qanın həcminin təyini üsulları.

 

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

9

Qanaxmanın müvəqqəti və qəti dayandırılması üsulları.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

10

Qanköçürmə: qan qrupları, Rh təyini üsulları. Qanın antigen sistemləri.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.59-78

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

11

Qanköçürməyə göstəriş, əks göstəriş. Qanköçürmə üsulları. Qanın preparatları və komponentləri, qanəvəzedicilər.

 

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

12

Cərrahi xəstələrin müayinə üsulları (subyektiv və obyektiv müayinə üsulları). Diaqnostik alqoritm.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

13

Cərrahi xəstələrin instrumental və laborator müayinə üsulları. Cərrahi əməliyyatlar, təsnifatı. Əməliyyatdan əvvəlki dövr.

 

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.46-58

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

14

Cərrahi əməliyyatlara göstəriş, əks göstərişlər. Əməliyyatdan sonrakı dövr, baş verə biləcək fəsadlar

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

15

Zədələnmələr, təsnifatı. Zədə alan xəstələrin müayinə xüsusiyyətləri

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

16

Başın zədələnmələri, klinikası, diaqnostikası, müalicəsi.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.79-111

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

17

Döş qəfəsinin zədələnmələri (pnevmo-hemotoraks) klinikası, diaqnostikası, müali-cəsi.

 

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

18

Qarının zədələnməsi, klinikası, diaqnostikası, müalicəsi.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

19

Ətrafların zədələnmələri (çıxıqlar, sınıqlar) klinikası, diaqnostikası, müalıcəsi.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.131-151

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

20

Travmatik toksikoz, təsnifatı, klinikası, diaqnostikası, müalicəsi

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

21

Travmatik şok, terminal hal, klinikası, diaqnostikası, müalicəsi

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

22

Yaralar, təsnifatı, əlamətləri.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.152-192

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

23

Yaraların sağalması, irinli yaraların müalicə prinsipləri.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

24

Yanıqlar (termiki kimyəvi, şüa, elektrik) klinikası, diaqnostikası, müalicəsi

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

25

Soyuğun bədənə ümumi və yerli təsiri (donmalar).

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.112-129

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

26

Sarğılar.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

27

Cərrahi infeksiyalar, təsnifatı. Ümumi və yerli əlamətləri. Ümumi müalicə prinsipləri

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

28

Follikulit. Furunkul, karbunkul Qızıl yel. Erziploid. Limfadenit. Flebit. Tromboflebit

Parotit. Mastit. Hidradenit. Limfodenit.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.193-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

29

Abses, fleqmona. Adenofleqmona. Boyunun və ətrafların fleqmonası.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

30

Mediastinit. Paronefrit. Paroproktit.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

31

Tetanus. Qazlı qanqrena. Çürüntülü infeksiya.

 

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-235

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

32

Osteomielit. Dolamalar.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

33

Perikardit. Plevrit. Peritonit

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.235-240

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

34

Sepsis

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

35

Xroniki spesifik cərrahi infeksiya.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.240-242

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

36

Ətrafların arteriya, vena və limfa damarlarının cərrahi xəstəlikləri Nekroz, qanqrena, trofiki xora, yataq yarası, fistulalar.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

37

Cərrahi parazitar xəstəliklər.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.242-244

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

38

Şişlər

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh

 

39

Inkişaf qüsurları, toxumalar və üzvlərin köçürülməsi.

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.260-281

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh.

2

40

Xəstəlik tarixinin sxemi, yazılması və qəbulu

1.Ç.M. Cəfərov, Ümumi cərrahlıq, 2006, səh.227-307

2.C.N.Hacıyev Ümumi cərrahlıq I cild 2013, səh