N

Fakültələr

Kurs

Fənlər

Auditoriya saatları

Mühazirə

Praktika

1

Əczaçılıq

I

Botanika 1

16

30

№

Mövzu (mühazirə)

Ədəbiyyat

Saat

1

Giriş mühazirəsi. Əczaçılıq botanikası – botanikanın digər bölmələri arasında yeri, inkişaf tarixi və əczaçılıq təhsilində əhəmiyyəti.

Bitki mənşəli vasitələrlə bağlı əsas anlayışlar.

Əczaçılıq botanikası sahəsində elmi ədəbiyyat mənbələri ilə iş prinsipləri. Elmi ədəbiyyat

mənbələrin axtarışı və hesabatda təqdim edilmə qaydaları.

Introductory lecture. Pharmaceutical botany - as a branch of Botany, its place among other branches of Botany, a brief history of development, significance in pharmaceutical education. Principles of working with sources of scientific literature in the field of pharmaceutical botany. The rules of searching literary sources and presentation in the report.

Ботаника (учебник для вузов, издание 4-е). Под редакцией Г.П. Яковлева, М.Ю.Гончарова– СПб., СпецЛит,  2018, стр.12-27.

Дроздова И.Л., Трембаля Я.С. Формирование компетенций в курсе ботаники как основа для успешного освоения фармакогнозии. Разработка, исследование и маркетинг новой фармацевтической продукции (Сборник научных трудов). Пятигорск.РИА-КМВ.2020 стр.55-58

2

2

Bitki sitologiyanın əsasları. Bitki hüceyrəsinin xüsusiyyətləri.

Huceyrənin ehtiyyat və ekskretor maddələri, onların dərman bitki xammalının diaqnostikasınnda əhəmiyyəti.

The fundamentals of plant cytology. Features of the structure of plant cells. Storage and excretory substances of the cell, their importance in the identification of the medicinal plant raw materials.

Ботаника (учебник для вузов, издание 4-е), под редакцией Г.П. Яковлева, М.Ю.Гончарова– СПб., СпецЛит,  2018, стр.83-117

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 9-36

2

3

Bitki histologiyasının  əsasları. Bitki toxumaların növləri, onların  quruluşu, funksiyaları və orqanlarda yerləşməsi, dərman bitki xammalının diaqnostikasınnda əhəmiyyəti.

The fundamentals of the plant histology. Types of the plant tissues, their structure, function and location in organs, their importance in the idenntification of the medicinal plant raw materials.

Ботаника (учебник для вузов, издание 4-е), под редакцией Г.П. Яковлева, М.Ю.Гончарова– СПб., СпецЛит,  2018, стр.118-152

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 37-67

2

4

Ali bitkilərin vegetativ  orqanlarının  morfologiyası.Əsas anlayışlar.

Kökün morfologiyası, fizioloji funksiyası və anatomiyası. Kökün metamorfozu. Müxtəlif sistematik qruplara aid bitkilərin kökünün quruluşunda olan spesifiklik və dərman bitki xammalının diaqnostikasınnda əhəmiyyəti.

Morphology of vegetative organs of higher plants. Basic concepts.Morphology, physiology and anatomy of the root.The specificity of the structure of the roots of plants belonging to different taxonomic groups, and its importance for the importance in the idenntification of the medicinal plant raw materials.

Ботаника (учебник для вузов, издание 4-е), под редакцией Г.П. Яковлева, М.Ю.Гончарова– СПб., СпецЛит,  2018, стр.214-225

Ədəbiyyat 1.2: T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 68-81

2

5

Zoğun morfologiyası və onun fizioloji funksiyası. Zoğun metamorfozu.Gövdə anlayışı. Gövdələrin anatomik quruluşu.Kökümsovun anatomik quruluşu.Müxtəlif sistematik qruplara aid bitkilərin gövdələrinin quruluşunda olan spesifiklik və dərman bitki xammalının diaqnostikasınnda əhəmiyyəti.

Morphology and  physiology of the shoot. Metamorphosis of the shoot. The concept of the stem. The anatomical structure of the stem. The anatomical structure of the rhizome. The specificity of the structure of the stems of plants belonging to different taxonomic groups, and its importance in the idenntification of the medicinal plant raw materials.

Ботаника (учебник для вузов, издание 4-е), под редакцией Г.П. Яковлева, М.Ю.Гончарова– СПб., СпецЛит,  2018, стр.172-226

Ədəbiyyat 1.2: T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 82-103

2

6

Yarpağın morfologiyası və onların bitki identifikasiyasənda əhəmiyyəti.Yarpaq- fotosintez, transpirasiya və  qazlar mübadiləsini həyata keçirən orqan kimi. Yarpağın metamorfozu. Yarpaq yerləşməsi.

Yarpağın anatomiyası. Müxtəlif sistematik qruplara aid bitkilərin yarpaq quruluşunda olan spesifiklik və dərman bitki xammalının diaqnostikasınnda əhəmiyyəti.

Leaf morphology and its importance  in the idenntification of the medicinal plant raw materials.. The leaf as organ of photosynthesis, transpiration and gas exchange. Leaf metamorphosis. The leaf arrangement.

Leaf anatomy. The specificity of the structure of the leaves of plants belonging to different taxonomic groups, and its importance for the importance in the idenntification of the medicinal plant raw materials.

Ботаника (учебник для вузов, издание 4-е), под редакцией Г.П. Яковлева, М.Ю.Гончарова– СПб., СпецЛит,  2018, стр.202-213

Ədəbiyyat 1.2: T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 104-123

2

7

Bitkilərin generativ orqanları.  Çiçəyin morfologiyası. Çiçəyin formulu və diaqramı. Çiçəkqrupları. Çiçək və çiçəkqruplarının dərman bitki xammalının diaqnostikasınnda əhəmiyyəti.

Generative organs of plants. Flower morphology. Flower formula and diagram. Inflorescences. The importance of flowers’s and inflorescences’s structure in the plant importance in the idenntification of the medicinal plant raw materials..

Ботаника (учебник для вузов, издание 4-е), под редакцией Г.П. Яковлева, М.Ю.Гончарова– СПб., СпецЛит,  2018, стр. 241-244

Ədəbiyyat 1.2: T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 124-143

2

8

Bitkilərin çoxalması.Tozlanma. Mayalanma. Meyvə və toxumların morfologiyası və dərman bitki xammalının diaqnostikasınnda əhəmiyyəti. .

Bitkilərin böyüməsi və inkişafı.

Pollination. Fertilization. Morphology of fruits andseeds and their importance for plant importance in the idenntification of the medicinal plant raw materials.The growth and development of plants.

Ботаника (учебник для вузов, издание 4-е), под редакцией Г.П. Яковлева, М.Ю.Гончарова– СПб., СпецЛит,  2018, стр.230-240

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 158-163

2

№

Mövzu (praktik məşğələ)

Ədəbiyyat

Saat

1

Bitki identifikasiyasında mikroskopik tədqiqat üsullarının istifadəsi. Botaniki mikrotexnikasının əsasları. Bitki hüceyrəsinin quruluşu.

Hüceyrə şirəsinin tərkibi və onun əczaçılıq üçün əhəmiyyəti. Şəkərlərə, aşı maddələrinə və digərlərlərə  aid  histokimyəvi reaksiyalar.

Hüceyrənin osmotik xüsusiyyətləri (turqor, plazmoliz və deplazmoliz).

The use of microscopical methods for plant identification. Fundamentals of Botanical Microengineering. Plant cell structure. The composition of cell sap and its significance for pharmacy. Histochemical reactions on sugars, tannins, etc.

Osmotic properties of the cell (turgor, plasmolysis and deplasmolysis).

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.6-24

Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 9-33

2

2

Hüceyrənin ehtiyat qida maddələri: nişasta, inulin, zülallar, piyli yağlar, onlara aid rəngli reaksiyalar. Hüceyrənin ekskretor maddələr (tullantılar): kalsium oksalatın və kalsium  karbonatın müxtəlif növ kristalları.

Storage substances: starch, inulin, proteins, fatty oils, color reactions to them. Excretory substances of the cell: various types of crystals of calcium oxalate and calcium carbonate.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.24-30

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.  15-17

2

3

Törədici toxumalar. İlk meristemlər: böyümə konusu; ikinci meristemlər: kambi və fellogen. Mexaniki toxumalar: kollenxima, sklerenxima, floema lifləri, libriform və daşlaşmış hüceyrələr. Əsas toxuma.

Meristematic tissues. Primary meristems: apical meristems. Secondary meristems: cambium, phellogen.

Mechanical tissues: collenchyme, stone cells, bast fibers, libriform.

Basic tissues.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.38-39,47-52

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.37-62

2

4

Örtük toxumaları: epiderma, periderma. İfrazat (sekretor) toxumalar: vəzicikli tükcüklər, xəznələr, vəziciklər, qətran yolları, süd boruları və b.

Covering tissues: epidermis, periderm.

Excretory (secretory) tissues: glandular hairs, glands, receptacles,  lacticifers, etc.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh. 42 -47

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.37-62 

2

5

Ötürücü toxumalar. Ksilema və floemanın elementləri. Kollateral, bikollateral, radial və konsentrik topalar.

Conductive tissues. Xylem and phloem elements. Collateral, bicollateral, radial and concentric bundles.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh. 52-58

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.37-62

2

6

Bitki identifikasiyasında  makroskopik tədqiqat üsullarının istifadəsi Ali bitkilərin vegetativ orqanlarının morfologiyası. Kök və kök sistemi. Kök sisteminin tipləri. Kökün şəkildəyişmələri. Zoğ və zoğ sistemləri. Fəzada tutduğu vəziyyətinə və böyümə xüsusiyyətlərinə görə zoğların tipləri.

The use of macroscopical methods for plant identification. Morphology of vegetative organs of higher plants. Root and root system. Types of root systems. Metamorphoses of the roots.

Shoot and shoot system. Position of shoots in space.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.77-82

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.68-90

2

7

CARİ QİYMƏTLƏNDİRMƏ

Midterm

                              -

2

8

Yarpağın morfologiyası. Yarpaqların şəkildəyişmələri. Yarpaq yerləşmələri.

Leaf morphology. Metamorphoses of leaves. Leaf arrangement.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.88-92, 86

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.102-121 

2

9

Yarpağın anatomik quruluşu.

Anatomical structure of the leaf.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.127-131

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.102-121 

2

10

Birləpəli bitkilərin kökünün anatomik quruluşu. İkiləpəli bitkilərin  kökünün anatomik quruluşu.

The anatomical structure of the root of the monocot and dicot plants.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.109-114

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 68-80

2

11

Gövdənin anatomik qurluşu. Birləpəli  bitkilərin gövdəsinin topalı quruluşu. İkiləpəli  ot bitkilərinin gövdəsinin anatomik quruluşu. Bəzi ağac  və ot bitkilərin gövdəsinin topasız quruluşu. Çılpaqtoxumlu bitkilərin gövdəsinin anatomik quruluşunun səciyəvi xüsusiyyətləri.

Anatomic structure of the stem. Fasticular structure of the monocot stems.Anatomical structure of the herbarial stems. Non-fasticular structure of the some arboreal and herbarial stems. The particularity in the anatomic structure of the  stem of Gymnosperms.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.114-124

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 94-102

2

12

Zoğların yeraltı və yerüstü şəkildəyişmələri.

Kökümsovun anatomik quruluşu.

Overground and underground metamorphoses of the shoots. Anatomic structure of the rhizomes.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.83-86, 124-126

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p. 82-102

2

13

Generativ orqanların morfologiyası. Çiçəyin morfologiyası. Çiçək qrupları.

Morphology of the generative organs of the plant. Flower morphology. Morphology o the inflorescences.

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.148-156

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.124-163

2

14

Meyvə və toxumun morfologiyası 

Fruit and seed morphology

Y.B.Kərimov, C.S.Xəlilov, N.A.İslamova. C.İ.İsayev, T.A.Süleymanov. Botanika praktikumu. 2000, səh.157-164

T.M. Gontova  and others. Pharmaceutical botany. Ternopil, TSMU, ”Ukrmedknyha, 2013,  p.146-156

2

15

Yekun məşğələ

Conclusion lesson

2