English
Русский
|
N |
Fakültələr |
Kurs |
Fənlər |
Auditoriya saatları |
|
|
Mühazirə |
Praktika |
||||
|
1 |
Əczaçılıq |
III |
Fitoterapiya |
10 |
50 |
Fitoterapiya xəstəliklərin profilaktika və müalicəsində istifadə olunan bitki mənşəli dərman vasitələrinin tərkibi, hazırlanması və tətbiqini öyrənən elm sahəsidir. Bu fənnin səmərəli tədrisi üçün əvvəlcə “Farmakoqnoziya 4” fənninin öyrənilməsi vacibdir, çünki dərman bitkilərinin kimyəvi tərkibi, morfoloji və anatomik xüsusiyyətlərinin düzgün tanınması mütəxəssis hazırlığında əsas rol oynayır. Fitoterapiya əczaçı kadrların peşəkar inkişafında mühüm yer tutur və tələbələrin professional əczaçı kimi formalaşmasına töhfə verir. Müasir tibb və əczaçılıq bitki mənşəli dərman vasitələri olmadan təsəvvür edilə bilməz və bu sahəyə artan tələbat fənnin aktuallığını göstərir. Məzunlar apteklərdə, xəstəxana apteklərində, əcza-depolarda, dərman təchizatı qurumlarında, farmasevtik zavod və laboratoriyalarda, eləcə də kosmetik və parfümeriya istehsalı müəssisələrində çalışa bilərlər. Tələbələr həmçinin “Farmakoqnoziya” ixtisası üzrə magistratura və doktorantura təhsilini davam etdirə, elmi-pedaqoji və laborator sahələrdə, o cümlədən ekoloji qurumlarda karyera imkanı əldə edə bilərlər.
Təhsil pilləsi: Əsas (baza) ali tibb təhsili
İxtisas: Əczaçılıq
Fənnin məqsədi: Fitoterapiya fənninin məqsədi əczaçı-bakalavrlarda müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində və profilaktikasında dərman bitkilərindən və onlardan alınan bioloji fəal maddələr əsasında hazırlanmış fitovasitələrdən istifadə etmək bacarığını aşılamaq; müxtəlif tərkibli bitki yığıntıları hazırlamağı öyrətmək; zəhərli bitkiləri digər bitkilərdən fərqləndirmək və onlarla zəhərlənmə hallarında ilk yardım tədbirlərini bacarmaq; müxtəlif dərman bitki xammalları əsasında dəmləmə, bişirmə, cövhər, ekstrakt və s. dərman formalarının hazırlanmasını mənimsəmək və s. kimi peşəkar vərdişləri formalaşdırmaqdır.
Fənnin təlim nəticəsi:
1. Müstəqil şəkildə müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində və profilaktikasında istifadə oluna biləcək bitki yığıntılarını hazırlamağı.
2. Dərman bitki xammalı əsasında dəmləmə, bişirmə, ekstrakt, cövhər və s. dərman formalarını hazırlamağı.
3. Zəhərli bitkilərlə zəhərlənmələr zamanı ilk yardımı.
4. Pediatriyada fitoterapiyanın özəllikləri.
Fənnin məzmunu
Azərbaycan Tibb Universiteti tərəfindən müəyyən edilmiş məcburi fənndir. Fitoterapiya fənni xəstəliklərin profilaktikasında və müalicəsində istifadə olunan fitovasitələrin tərkibinin seçilməsi, hazırlanması və istifadəsi haqqında elm sahəsidir. Fitoterapiya fənnini tədris etmək üçün Farmakoqnoziya 4 fənni tədris olunmalıdır. Çünki dərman bitkilərinin kimyəvi tərkibini bilmək, eləcə də onların morfoloji və anatomik quruluşundakı fərqli diaqnostik əlamətləri ayırmaq vacibdir. Fitoterapiya fənni əczaçı kadrların peşəkar inkişafında öncül yer tutur. Fitoterapiya fənninin tədrisi tələbələrin peşəkar əczaçı kimi formalaşmasında vacib əhəmiyyət kəsb edir. Müasir əczaçılıq və tibb elmlərini bitki mənşəli dərman vasitələri olmadan təsəvvür etmək qeyri mümkündür. Hər il bitki mənşəli vasitələrə marağın artması Fitoterapiya fənninin ixtisas fənni olaraq vacibliyinini göstərir. Məzunlar Aptek, Xəstəxana apteki, Əcza-depolarda, TƏBİB-in nəzdində olan dərman təchizatı şöbələrində, dərman vasitələri istehsal olunan şirkətlərdə (əczaçılıq zavodlarında), kosmetik və parfyümeriya məhsulları istehsal olunan şirkətlərdə (zavodlarda) və digər dövlət qurumları və şirkətlərdə fəaliyyət göstrə biləcəklər. Tələbələr fənni öyrəndikdən sonra “Farmakoqnoziya” ixtisası üzrə Magistr və Doktorantura pilləsində təhsillərini davam etdirə biləcəklər. TƏBİB-in nəzdində olan dərman təchizatı şöbələrində, müxtəlif laboratoriyalarda, ATU-nun əczaçılıq və digər uyğun kafedralarında (farmakologiya, biokimya və s.) pedaqoji fəaliyyət (magistr thsilindən sonra), Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazrliyində ətraf mühit və ekoloji təmizlik, təbii sərvətlərin mühafizəsi bölmələrində karyera imkanları olacaq.
|
№ |
Mövzu |
Mənbə |
Saat |
|
1 |
Fitoterapiya fənni, tarixi, məlumat bazası, qayda və prinsipləri, praktik təbabət üçün əhəmiyyəti. Fitoterapiyanın Azərbaycanda və dünyada vəziyyəti. Fitoterapiyanın müasir vəziyyəti və onun müxtəlif istiqamətlərinin (bioloji əlavələr, aromaterapiya, müalicəvi imalə, farmakopressur və s.) inkişafı. Fitofarmakologiyanın mahiyyəti. Fitoterapiyada əlavə təsirlər və ağırlaşmalar Phytotherapy subject, history, database, rules and principles, importance for practical medicine. The state of phytotherapy in Azerbaijan and the world. The modern state of phytotherapy and the development of its various directions (biological supplements, aromatherapy, therapeutic enema, pharmacopressure, etc.). The essence of phytopharmacology. Side effects and complications in phytotherapy. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s.3-31,242 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.1-10
|
2 |
|
2 |
Fitovasitələr haqqında anlayış. Fitoterapiyada dərman bitkilərinin təyin edilməsində əsas qaydalar. Dərman bitki yığıntılarının hazırlanmasına metodoloji yanaşma. Dərman bitkilərinin tərkibində olan ilk və ikincili metabolitlər, onların farmakoloji xassələri The concept of herbal remedies. Basic rules for prescribing medicinal plants in herbal medicine. Methodological approach to the preparation of medicinal plants. Primary and secondary metabolites of medicinal plants, their pharmacological properties. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s.31-54 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.1-10
|
2 |
|
3 |
Bioloji fəal maddələrin farmakoloji xüsusiyyətləri. Fitoterapiyada istifadə edilən dərman bitkilərinin tədarükü. Aromaterapiya müalicə üsulu Pharmacological properties of biologically active substances. Workpiece of medicinal plants used in Phytotherapy. Aromatherapy treatment method. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 231- 235 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.10-15 |
2 |
|
4 |
Sinir sistemi xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən dərman bitkiləri və fitopreparatlar. Ürək-damar sistemi xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən fitovasitələr Medicinal plants and herbal medicines used in the treatment of diseases of the nervous system. Herbal remedies used in the treatment of diseases of the cardiovascular system. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s.63-74, 103-118 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.15-36 |
2 |
|
5 |
Mədə-bağırsaq sistemi xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən dərman bitkiləri və fitopreparatlar. Tənəffüs sistemi və qulaq-boğaz-burun xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən fitovasitələr Medicinal plants and herbal medicines used in the treatment of diseases of the nervous system. Herbal remedies used in the treatment of diseases of the cardiovascular system. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 76-101, 120-132 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.37-113, p.155-188 |
2 |
|
№ |
Mövzu |
Mənbə |
Saat |
|
1 |
Fitoterapiya haqqında anlayış. Fitoterapiyanın digər tibbi fənlərlə əlaqəsi və təbabət üçün əhəmiyyəti. Fitovasitələr haqqında anlayış. Fitoterapiyada dərman bitkilərinin təyin edilməsində əsas qaydalar Introduction to Phytotherapy: Definition and concept, historical background, pharmaceutical and information base, rules and principles, interrelation with other medical subjects and significance in medicine. Understanding herbal remedies. Basic guidelines for identifying medicinal plants in Phytotherapy. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 6-17 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.1-10 |
2 |
|
2 |
Fitoterapiyanın müasir vəziyyəti və onun müxtəlif istiqamətlərinin (bioloji əlavələr, aromaterapiya, müalicəvi imalə, farmakopressur və s.) inkişafı. Fitofarmakologiyanın mahiyyəti. Bioloji fəal maddələrin farmakoloji xüsusiyyətləri. Fitoterapiyada istifadə edilən dərman bitkilərinin tədarükü Status and diverse developments in Phytotherapy, such as biological supplements, aromatherapy, therapeutic enemas, and treatment procedures. Essence of Phytopharmacology. Effects of biologically active substances. Exacerbation and adverse effects associated with Phytotherapy. Workpiece of medicinal plants used in Phytotherapy. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 22-55 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.1-14 |
2 |
|
3 |
Sinir sistemi xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən dərman bitkiləri və fitopreparatlar Medicinal plants and herbal medicines used in the treatment of disorders of the Nervous System. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 63-74 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.15-35 |
4 |
|
4 |
Mədə-bağırsaq sistemi xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən dərman bitkiləri və fitopreparatlar Medicinal plants and herbal medicines used in the treatment of disorders of the Gastrointestinal System. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 76-101 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.36-112 |
4 |
|
5 |
Ürək-damar sistemi xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən fitovasitələr Herbal remedies used in the treatment of Cardiovascular System disorders. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 103-118 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.113-124 |
4 |
|
6 |
Tənəffüs sistemi və qulaq-boğaz-burun xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən fitovasitələr Herbal remedies used in the treatment of Respiratory System diseases. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 120-139 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.155-187 |
4 |
|
7 |
Aralıq sorğu. MIDTERM. Qaraciyər və öd kisəsi xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilən fitovasitələr Herbal remedies used in the treatment of Liver and Gallbladder diseases. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 152-165 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.58-72 |
4 |
|
8 |
İmmunodefisit vəziyyətlərin fitoterapiyası. İmmunomoduləedici və tonuslandırıcı təsirə malik dərman bitkiləri və fitopreparatlar Phytotherapy for immunodeficiency disorders. Medicinal plants and herbal medicines with immunomodulatory properties. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 243-253 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.175-187 |
4 |
|
9 |
Endokrinoloji xəstəliklərin müalicəsində və orqanizmin maddələr mübadiləsinin ozğunluqlarında istifadə edilən dərman bitkiləri və fitopreparatlar Medicinal plants, herbal medicines used in the treatment of hormonal, and endocrinology diseases. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 166-172 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.103-116 |
2 |
|
10 |
Ginekoloji xəstəliklərin müalicəsində və profilaktikasında istifadə edilən fitovsitələr. Qadınlarda şişöncəsi vəziyyətlərin fitoterapiyası Herbal remedies used in the treatment and prevention of gynecological diseases. Phytotherapy for precancerous conditions in women. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 197-210 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.146-155 |
4 |
|
11 |
Urologiyada və nefrologiyada istifadə edilən fitovasitələr Herbal remedies used in urology and nephrology. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 173-196 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.122-145 |
4 |
|
12 |
Revmatik xəstəliklərin fitoterapiyası. Orqanizmin toksiki metabolitlərdən təmizlənməsində (detoksikasiyasında) fitoterapevtik vasitələrin əhəmiyyəti Phytotherapy for rheumatic diseases. Importance of herbal therapeutic remedies in detoxification and removal of toxic substances from the human body. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 211-215, 253-256 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.155-187 p.193-204 |
4 |
|
13 |
Dəri xəstəlikləri və kosmetologiyada istifadə edilən fitovasitələr Herbal remedies used in the treatment of skin diseases in cosmetology. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 216-230 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.210-229 |
2 |
|
14 |
Ağız boşluğu, selikli qişa, əsnək xəstəliklərinin fitoterapiyası. Stomatologiya və göz xəstəliklərinidə istifadə olunan fitovasitələr Phytotherapy for diseases of the pharynx, mucous membrane, and oral cavity. Use of herbal remedies in dentistry and ophthalmology. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 142-150 Literature 1.1. Dr. Dezso Csupor, Phytotherapy, Szeged 2015, p.155-187 p.155-187 |
2 |
|
15 |
Müxtəlif xəstəliklərin (onkoloji, anemiya, nikotindən asılılıq, qocalmanın fitoterapiyası, spirtli içkilərə aludəçilik və s.) müalicəsində istifadə edilən fitovasitələr. Yekun dərs. Herbal remedies used in the treatment of various diseases, including oncological conditions, anemia, drug addiction, aging, and alcoholism. Conclusion lesson. |
Ədəbiyyat 1.1. C.İ. İsayev. Fitoterapiya. Bakı, 2017. s. 257-266 Literature 1.1. Fundamentals of Pharmacognosy and Phytotherapy, chapter 25, p.296-303
|
4 |
