English
Русский
Yaz semestrində keçirilən fənlər
|
N |
Kurs |
Fənn |
Auditoriya saatları |
|
|
Mühazirə |
Praktika |
|||
|
1 |
II |
Farmakopeya məqalə və monoqrafiyaların hazırlanması |
10 |
50 |
Farmakopeya (“dərman istehsalı” mənasını verir) müasir texniki mənada, mürəkkəb dərmanların müəyyən edilməsi üçün istiqamətləri ehtiva edən və hökumətin və ya dövlət orqanının səlahiyyətli orqanı tərəfindən tibb və ya əczaçılıq cəmiyyəti üçün nəşr olunan kitab
Hazırlıqların təsviri monoqrafiya adlanır. Daha geniş mənada əczaçılıq dərmanının spesifikasiyası üçün istinad işidir.
Farmakopeyalar əczaçılıq məhsulları və dərman məhsulları üçün standartları təmin edir. Standartlar dərman vasitələrinin keyfiyyətinin tənzimlənməsində mühüm vasitədir.
Standart keyfiyyətə malik təhlükəsiz və effektiv əczaçılıq məhsullarının istehsalı istehsal prosesində iştirak edən hər şeyə daimi monitorinq, nəzarət və keyfiyyət təminatı tələb edir. Farmakopeya qaydalarının ciddi tələblərinə cavab vermək üçün davamlı olaraq daxil olan xammalın keyfiyyətinə nəzarət testlərini, o cümlədən aktiv maddələrin, köməkçi maddələrin və qablaşdırma materialının keyfiyyətinə nəzarəti həyata keçirmək lazımdır. Əczaçılıq sənayesində xammalın keyfiyyətinin monitorinqi və təmin edilməsi üçün əlavə məlumat verən çoxlu sayda təlimatlar, protokollar, standart əməliyyat prosedurları, farmakopeya qaydaları və təlimatları mövcuddur.
Farmakopeya milli və ya regional orqan tərəfindən hazırlanmış, həmin ölkədə və ya regionda istifadə olunan dərman vasitələri üçün standartlar və keyfiyyət spesifikasiyalarının qanuni qüvvəyə malik toplusudur.
Fənnin məqsədi: Fənnin məqsədi: Farmakopeya məqalə və monoqrafiyalarının hazırlanması fənninin məqsədi əczaçı-magistrlarda təbii məhsulların qeydə alındığı monoqrafiya mənbələri, xüsusilə Avropa Farmakopeyası, bu monoqrafiyalardakı təbii mənbəli məhsullar və monoqrafiyanın hazırlanma üsulları haqqında bilik və bacarıq formalaşdırmaqdır.
Fənnin təlim nəticəsi:
1. Bitki, heyvan, mikroorqanizm, dəniz canlıları və hüceyrə və toxuma kulturaları kimi təbii mənbələrdən alınan dərman vasitələrinin, əczaçılıq xammalının və köməkçi maddələrin müəyyən edilməsi, təhlili və mümkün bioloji təsirləri haqqında biliklərə sahib olmaq.
2. Mövcud qanunvericilik və qanunlara uyğun olaraq farmakoqnoziya üzrə etik və deontoloji tədqiqatlar aparmağı və əldə olunan nəticələri şərh etməyi bacarmaq.
3. Dərman bitkisi və bitki xammalına aid farmakopeya məqalələrinin tərtibi qaydaları.
4. Dərman bitki xammalında əsas təsiredici birləşmələrin eynilik və miqdari təyini üsulları.
5. Dərman bitki xammalının mikroskopik quruluşunun fərqli diaqnostik əlamətləri.
6. Dərman bitki xammalının və ondan alınan maddələrin mikrobioloji təmizliyinin təyini üsulları.
7. Dərman bitki xammalının farmakopeya göstəricilərinin analizini həyata keçirmək.
8. Müxtəlif təbii mənbələrə əsaslanan təbii dərman istehsal texnologiyaları haqqında biliklərə sahib olmaq.
9. Farmakoqnoziya sahəsində əldə etdiyi bilikləri müxtəlif fənlərdən əldə etdiyi biliklərlə birləşdirərək şərh etmək, təhlil etmək və həllər təklif etmək, həll olunmayan vəziyyətlərdə yeni strateji yanaşmalar inkişaf etdirmək və məsuliyyət daşıyaraq həll yolları istehsal etmək.
Fənnin məzmunu
Farmakopeya məqalə və monoqrafiyalarının hazırlanması fənninin vəzifəsi əczaçı-magistrlarda farmakopeya məqalələri, onların tərtib olunması haqqında, dərman bitki xammalının keyfiyyətinə nəzarət üçün vacib olan göstəricilərin təyini üzrə peşəkar vərdişləri formalaşdırmaqdır. Dərman bitki xammalının keyfiyyətini tənzimləyən normativ texniki sənədlərin tərtibatını və müvafiq qaydaları öyrədən fənndir. Farmakopeya məqalə və monoqrafiyalarının hazırlanması fənnini tədris etmək üçün Əczaçılıq ixtisası üzrə bakalavr pilləsinə aid Farmakoqnoziya fənni tədris olunmalıdır. Magistrant tələbələr dərman bitkilərinin fitokimyəvi analiz üsulları haqqında məlumata sahib olmalıdırlar. Farmakopeya məqalə və monoqrafiyalarının hazırlanması fənni əczaçı-magistrlərin formalaşmasında mühüm rol oynayır və gələcəkdə onların fəlsəfə doktoru pilləsində elmi-tədqiqat işləri yerinə yetirməyə hazırlayır. Fənni öyrəndikdən sonra magistrlar ölkədə fəaliyyət göstərən elmi tədqiqat laboratoriyalarında dərman bitki xammalının analizinin yerinə yetirilməsində istifadə edə biləcəklər. Magistrlar doktorantura pilləsində təhsillərini davam etdirə biləcəklər, həmçinin müasir fiziki-kimyavi üsullarla işləyən avadanlıqlarla təchiz olunmuş laboratoriyalarda elmi fəaliyyətlərini davam etdirə biləcəklər.
Fənnin tədris formatı
Əyani
|
№ |
Mövzu (mühazirə) |
Ədəbiyyat |
Saat |
|
1 |
Farmakopiya və Monoqrafiyalar. Farmakopeya və monoqrafiyaların farmakoqnostik tədqiqatlar baxımından əhəmiyyəti |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
2 |
|
2 |
Avropa Farmakopeyasının təqdimatı. Avropa Farmakopeyasında bitki mənşəli dərman vasitələri |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
2 |
|
3 |
Britaniya farmakopyesaı. Britaniya bitki farmakopeyası |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
2 |
|
4 |
EDQM (European Directorate for the Quality of Medicines & HealthCare)- (Dərmanların Keyfiyyəti və Səhiyyə üzrə Avropa İdarəçiliyi). Məqsədlər, vəzifələr və məsuliyyətlər |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
2 |
|
5 |
Dərman bitki xammallarına aid farmakopeya göstəricilərinin təyini |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
2 |
|
№ |
Mövzu (praktik məşğələ) |
Ədəbiyyat |
Saat |
|
1 |
Farmakopeyalar və dərman bitki xammallarına aid məqalələr. Dərman bitki xammallarının analizində istifadə edilən farmakopeyalar. Avropa Farmakopeyası, ABŞ Farmakopeyası. Britaniya Bitki Farmakopeyası. Farmakopeya məqalələri. Müvəqqəti farmakopeya məqalələri |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
2 |
Farmakopeya monoqrafiya və məqalələrinin tərtib edilmə qaydalarının öyrənilməsi |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
3 |
Dərman bitki xammalının makroskopik analizi: xarici görünüşü, ölçüsü, rəngi, iyi, dadı və s. Dərman bitki xammalının xırdalanma dərəcəsinin təyini və onun farmakopeya məqaləsinə uyğunluğunun öyrənilməsi |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
4 |
Dərman bitki xammalının mikroskopik diaqnostik ələmətlərinin təyini. Bioloji fəal maddələrin histokimyəvi eynilik reaksiyaları |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
5 |
Dərman bitki xammalının tərkibində olan bioloji fəal birləşmələrə aid eynilik və histokimyəvi reaksiyalar |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
6 |
Dərman bitki xammalının tərkibində olan bioloji fəal birləşmələrin miqdari təyini üsulları |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
7 |
Dərman bitki xammallarının analzində tətbiq edilən xromatoqrafik üsullar |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
8 |
Dərman bitki xammallarının analzində tətbiq edilən müasir fiziki-kimyəvi üsullar |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
9 |
Dərman bitki xammalında nəmliyin, külün və 10 %-li xlorid turşusunda həll olmayan külün təyini üsulları. |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
10 |
Dərman bitki xammalında qarışıqların təyini üsulları |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
11 |
Dərman bitki xammalında ektraktiv madələrin təyini üsulları |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
12 |
Dərman bitki xammalında anbar zərərvericilərinin sayının təyini |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
4 |
|
13 |
Azərbaycan Respublikasında dərman bitki xammallarına qoyulan tələblər. Dərman bitki xammallarının qeydiyyata alınması və istifadəsi haqqında |
Ədəbiyyat 1.1. Кərimov Y.B, Süleymanov T.A,, İsayev C.İ., Xəlilov C.S, Farmakoqnoziya, Bakı, 2010, 741 s. Ədəbiyyat 1.2. Süleymanov T.A., Kərimov Y.B., İsayev C.İ. Farmakoqnoziya praktikumu, 2017, 641 s. |
2 |
