Bizi izləyin:
AZE
Bizi izləyin:
Heydər Əliyev
Ana Səhifə
Uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri-1 (Müalıcə-profilaktika)
Bölmələrimiz
Uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri-1 (Müalıcə-profilaktika)

Fənnin kodu İPF-B39

Uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri-1

Təhsil pilləsi:  Əsas (baza) ali tibb təhsili

İxtisas: Tibb

Fənnin məqsədi:

Uşaq və yeniyetmələrin sağlamlığını qiymətləndirmək üçün anatom-fizioloji yaş xüsusiyyətləri  və  müxtəlif yaş dövrləri üçün təməl anlayışlar haqqında bilikləri təkmiləşdirməsi. Uşaqlarda tez-tez rast gələn xəstəliklərin etiologiyası, patogenezi haqqında biliklərin əldə edilməsi. Pediatrik xəstələrdə müayinə vərdişlərinin  möhkəmləndirilməsiş Klinik təfəkkürün formalaşması, klinik diaqnoz qoymaq prinsipləri ilə tanış olmaq, tez-tez rast gələn xəstəliklərin müalicə və profilaktikasının əsas prinsipləri ilə tanış olmaq.

Fənnin təlim nəticəsi:

1. Prenatal dövrdən 18 yaşa qədər uşaqların inkişaf və yaş xüsusiyyətlərini fərqləndirməyə bacarmalıdır

2. Böyümə, əqli və motor inkişafı pillələri, qidalanma, peyvənd cədvəli haqqında bilikləri tətbiq etməyi bacarmalıdır

3. Xəstələrin müayinəsində (anamnez topamaq, sistemik müayinə etmək, simptomarı şərh etmək cə s.) peşəkar həkimlik vərdişinə yiyələnməlidir,

4. Tez –tez rast gələninən xəstəliklərin etiologiya və patogenezini izah etməyə bacarmalıdır

5. Diaqnostikada istifadə edilən klinik-laborator müayinə üsullarının seçimini izah etməyi bacarmalıdır

6. Pediatrik xəstəliklər zamanı mübarizə tədbirlərinin seçimini izah etməyi bacarmalıdır.

 

Fənnin məzmunu

Azərbaycan Respublikasının Elm və Təhsil Nazirliyi tərəfindən müəyyən edilmiş məcburi fəndir.

Uşaq və yeniyetmələrdə sağlamlığın təmin edilməsi səhiyyənin vacib prolemlərindəndir. Bu baxımdan tibb ixtisasında pediatriya elminin əsaslarının, sağlam və xəstə uşağın inkişaf xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi ümumi profilli həkim kadrlarının hazırlanmasında önəmli rol oynayır. Həmçinin, yaşlılarda rast gələn bir çox funksional pozğunluqların və xəstəliklərin  profilaktikası uşaq doğulduğu vaxtdan və bəzən də bətndaxili dövrdə həyata keçirilməlidir. Sonuncu isə ancaq uşaq orqanizminin xüsusiyyətlərinə yaxşı bələd olan, sağlam uşaqların bəslənməsi və böyüdülməsini, uşaq yaşları patologiyalarını, müasir müalicə və profilaktika metodlarını mükəmməl bilən həkim mütəxəssislər tərəfindən həyata keçirilə bilər. “Uşaq sağlamlığı və xəstəlikləri” fənni ailənin və cəmiyyətin sağlamlığının yaxşılaşdırılması, uşağın qayğı ehtiyaclarının qorunması ilə əlaqəli bilik və təcrübə daxildir. Bu fənnin tədrisi zamanı uşaqların sağlamlığı və xəstəlikləri, təməl sağlamlıq xidmətləri, böyümə və inkişaf xüsusiyyətləri, inkişaf pozulmaları, qidalanma qaydaları və qidalanma pozulmaları, orqan və sistemlərlə əlaqəli xəstəliklər, xəstəliklərin müalicə və profilaktikası kimi anlayışlar yer aldı.

 

№

Mövzu (mühazirə)

Readings (Ədəbiyyat)

Saat

1

Pediatriyanın tarixi. Pediatriyanın  inkişafının əsas istiqamətləri. Azərbaycan Respublikasında uşaq əhalisinə tibbi xidmətin təşkili. Yaş patologiyasının xüsusiyyətləri. İrsi faktorların uşaq patologiyasında əhəmiyyəti.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

2

2

Müasir neonatologiyanın problemləri. Perinatal patologiyalar. Vaxtında və vaxtından qabaq doğulan uşaqların səciyyələndirilməsi. Keçid (tranzitor) hallar. Yenidoğulma dövrünün patologiyaları. Doğuş zədələri. Dəri və göbəyin xəstəlikləri. Sepsis. Bətndaxili infeksiyalar (toksoplazmoz, rubella, herpes, sitomeqalovirus).
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

2

3

Erkən yaşlı uşaqlarda pnevmoniya. Kəskin respirator xəstəliklərin pnevmoniyanın inkişafında rolu. Tənəffüs üzvlərinin anatomik-fizioloji xüsusiyyətlərilə əlaqədar olaraq vaxtında və vaxtından qabaq doğulan uşaqlarda pnevmoniyanın gediş xüsusiyyətləri, differensial diaqnostikası. Müalicə və profilaktikası.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

2

4

Uşaqlarda həzmin kəskin pozuntuları. Diareyalar. Etiologiyası, patogenezi, klinikası. Bağırsaq toksikozu sindromu, müalicəsi, profilaktikası. Rehidratasiya müalicəsinin prinsipləri. 
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

2

5

Uşaqlarda qidalanmanın xronik pozğunluqları (distrofiyalar). Etiologiyası, patogenezi, təsnifatı, klinikası, müalicəsi və profilaktikası. Raxit. Onun uşaq patologiyasında rolu və yayılması. Etiologiyası, patogenezi, klinikası, müalicə və profilaktikası.  D hipervitaminozu. Spazmofiliya.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

2

 

N

Mövzu (praktika)

Readings (Ədəbiyyat)

Saat

1.

Yenidoğulma dövrünün xüsusiyyətləri. Yenidoğulan uşaqlarda keçid (tranzitor)  hallar. Vaxtında və vaxtından qabaq doğulan uşaqların səciyyələndirilməsi. Yenidoğulan uşaqlara qulluq. Yenidoğulmuşlarda bətndaxili inkişafın lənğiməsi.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

2.

Mərkəzi sinir sisteminin perinatal patologiyaları. Klinik mənzərəsi, diaqnostika və diferensial diaqnostikası, müalicəsi (kəskin və bərpa dövründə). Profilaktika. Proqnoz. Dispanser müşahidənin prinsipləri.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

3.

Yenidoğulanlarda irinli-iltihabı xəstəliklər. Dəri və göbəyin xəstəlikləri.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

4.

Bətndaxili infeksiyalar. Toksoplazmoz, listerioz, sitomeqaliya, rubella, herpes. Etiologiyası, patogenezi, klinikası, diaqnostikası və müalicəsi.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

5.

Yenidoğulanlarda sepsis. Etiologiya, patogenez. Klinik formaları, diaqnostikası. Müalicə və profilaktika prinsipləri.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

6.

Neonatal sarılıqlar, təsnifatı. Konyuqasion sarılıqlar.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

7.

Hemolitik sarılıqlar. Yenidoğulanın hemolitik xəstəliyi.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

8.

Yenidoğulanlarda pnevmoniyanın gediş xüsusiyyətləri. Diaqnostika və müalicə prinsipləri.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

2

9.

Yenidoğulanlarda anemiyalar. Təsnifatı, klinikası, diaqnostikası və müalicəsi.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

10.

Kəskin respirator infeksiyalar. Etiologiyası, klinikası, diaqnostikası, müalicəsi və profilaktikası. İnaq sindromu, təxirə salınmaz yardım.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

11.

Erkən yaşlı uşaqlarda pnevmoniyanın gediş xüsusiyyətləri. Müalicə və profilaktikası.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

12.

Erkən yaşlı uşaqların anemiyası. Defisitli anemiyalar. Səbəbləri, klinik mənzərəsi, laborator diaqnostika. Diferensial diaqnostika. Müalicə və profilaktikası.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

13.

Erkən yaşlı uşaqlarda həzm sisteminin xəstəlikləri. Ağız boşluğu xəstəliklərinin semiotikası. Alimentar diareya. Bağırsaq toksikozu. Etiologiya, diaqnostika, müalicə prinsipləri. Rehidratasiyanın prinsipləri.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

14.

Qidalanmanın xroniki pozuntuları (distrofiyalar). I, II, III dərəcəli hipotrofiyalar, hipostatura, paratrofiya, kvaşiorkor, marazm. Etiologya, patogenez, müalicə və profilaktikası.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

15.

Hipo və avitaminozlar. Hipervitaminozlar.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

16.

Raxit. Etiopatogenez, klinik-biokimyəvi, rentgenoloji dəyişikliklər. Diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. Raxitəbənzər xəstəliklər.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

17.

Spazmofiliya. Klinik formaları və simptomları. Müalicəsi.

D hipervitaminozu və onun müalicəsi.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

18.

Tez –tez xəstələnən uşaqlar . Təsnifatı, etiologiya, klinika, müalicə.
  1. A.A. Əyyubova, H.H.Qabulov, N.H.Sultanova. Uşaq xəstəlikləri /Dərslik/ Bakı 2018, 558 səh.
  2. N.Ə.Tağıyev. Neonatologiya  /Dərslik/,  Bakı 2007, 535 səh.
  3. Н.П. Шабалов. Неонaтология. В 2-т. Учеб.пособие, 5-е изд. испр. и доп. –М.: МЕДпресс-информ, 2009.

4

Ümumi

 

70