1. Ümumi müddəalar

Azərbaycan Tibb Universitetinin I Cərrahi Xəstəliklər kafedrası transplantasiya, abdominal və yüksək riskli cərrahi patologiyalar sahəsində yüksəkixtisaslı cərrah kadrların hazırlanmasını təmin edən aparıcı klinik-elmi struktur bölməsidir. Kafedranın əsas strateji məqsədi — transplantasiya və mürəkkəb cərrahi patologiyalarda süni intellekt, genetik biomarkerlər və innovativ texnologiyaların inteqrasiyası əsasında fərdiləşdirilmiş diaqnostika və müalicə modelinin formalaşdırılması, klinik nəticələrin yaxşılaşdırılması və ölkədə presizyon cərrahiyyə konsepsiyasının inkişaf etdirilməsidir.

2. Kafedranın fəaliyyətinin əsas istiqamətləri

2.1. Tədris və klinik hazırlığın gücləndirilməsi

• Transplantasiya və yüksək riskli cərrahi əməliyyatlar üzrə praktik klinik məşğələlərin payının artırılması
• Əməliyyatönü risk qiymətləndirilməsi və qərarvermə prosesində tələbə və rezidentlərin aktiv iştirakı
• Multidissiplinar klinik müzakirələrin təşkili (cərrah–reanimatoloq–radioloq–genetik əməkdaşlığı)
• Real klinik hallar əsasında Case-Based Learning modelinin tətbiqi
• Transplantasiya sonrası ağırlaşmaların strukturlaşdırılmış klinik analizinin aparılması

2.2. Rezidentura və gənc cərrahların elmi-klinik inkişafı

• Rezidentlərin əməliyyatönü planlama və risk proqnozlaşdırma prosesində iştirakı
• Minimal invaziv və yüksək texnologiyalı cərrahi metodlar üzrə praktiki təlimlər
• Klinik qərarvermə alqoritmlərinin öyrədilməsi
• Reanimasiya və intensiv terapiya mərhələsində multidissiplinar yanaşmanın mənimsədilməsi
• Gənc alimlərin klinik məlumatların statistik və süni intellekt əsaslı analizi üzrə bacarıqlarının inkişafı

2.3. Klinik bacarıqlar və innovativ texnologiyaların inteqrasiyası

• Klinik, laborator və radioloji məlumatların kompleks təhlilinə əsaslanan əməliyyatönü risk qiymətləndirilməsi
• Donor–resipient uyğunluğunun genetik və immunoloji əsaslarla qiymətləndirilməsi
• Radioloji görüntülərin süni intellekt alqoritmləri ilə analizi
• Postoperativ ağırlaşmaların erkən aşkarlanması üçün risk-əsaslı monitorinq sisteminin tətbiqi
• Klinik sənədləşmənin və məlumat bazasının rəqəmsallaşdırılması

2.4. Elmi-tədqiqat və innovasiya fəaliyyəti

• Transplantasiya və cərrahi patologiyalarda süni intellekt əsaslı proqnostik modellərin hazırlanması
• Genetik biomarkerlərin risk qiymətləndirilməsində istifadəsi
• Klinik, genetik və radioloji məlumatların inteqrasiyasına əsaslanan diaqnostik-proqnostik platformanın yaradılması
• Beynəlxalq indeksli jurnallarda (Scopus/WoS) nəşr sayının artırılması
• Qrant layihələrinin hazırlanması və beynəlxalq elmi konsorsiumlarda iştirak
• Elmi nəticələrin klinik praktikaya tətbiqinin təmin edilməsi

2.5. Rəqəmsal transformasiya və süni intellektin tətbiqi

• Klinik məlumatların strukturlaşdırılmış elektron bazasının yaradılması
• Süni intellekt əsaslı klinik qərar dəstək sisteminin işlənməsi
• Əməliyyatönü və əməliyyatsonrası risk proqnozlaşdırma alqoritmlərinin tətbiqi
• Klinik audit və nəticə analizlərinin avtomatlaşdırılması

2.6. Beynəlxalq və institusional əməkdaşlıq

• Xarici transplantasiya və cərrahi mərkəzlərlə elmi əməkdaşlığın inkişafı
• Presizyon tibb və süni intellekt sahəsində beynəlxalq layihələrdə iştirak
• Birgə klinik tədqiqatlar və təcrübə mübadiləsi proqramları
• Beynəlxalq konfrans və simpoziumlarda aktiv iştirak

2.7. Tədris metodikasının müasirləşdirilməsi

• Problem-Based Learning və Case-Based Learning modellərinin tətbiqi
• Transplantasiya və yüksək riskli cərrahiyyə üzrə simulyasiya əsaslı təlimlərin təşkili
• Risk qiymətləndirmə alqoritmləri və klinik qərarvermə sxemlərinin hazırlanması
• Rəqəmsal tədris platformalarının və vizual klinik arxivlərin istifadəsi

2.8. Maddi-texniki bazanın inkişafı

• Transplantasiya və yüksək riskli cərrahiyyə üçün müasir əməliyyat bloklarının gücləndirilməsi
• Genetik analiz və biomarker tədqiqatları üçün laborator imkanların genişləndirilməsi
• Radioloji arxiv və məlumat inteqrasiya sisteminin inkişafı
• Klinik məlumatların təhlükəsiz saxlanması üçün rəqəmsal infrastrukturun təkmilləşdirilməsi

3. Gözlənilən nəticələr

Strategiyanın həyata keçirilməsi nəticəsində:

• Transplantasiya və mürəkkəb cərrahi müdaxilələrdə risk proqnozlaşdırma dəqiqliyi artacaq
• Fərdiləşdirilmiş cərrahi qərarvermə modeli formalaşacaq
• Əməliyyat sonrası ağırlaşma və mortalite göstəricilərində azalma müşahidə olunacaq
• Kafedranın elmi nüfuzu və beynəlxalq reytinq göstəriciləri yüksələcək
• Süni intellekt əsaslı klinik qərar dəstək sistemi praktik tətbiq mərhələsinə keçəcək

4. Nəticə

Azərbaycan Tibb Universitetinin I Cərrahi Xəstəliklər kafedrası 2025–2030-cu illər üçün inkişaf strategiyasında presizyon cərrahiyyə konsepsiyasını, süni intellektin klinik praktikaya inteqrasiyasını və genetik biomarkerlərə əsaslanan fərdiləşdirilmiş müalicə modelini əsas prioritet kimi müəyyən edir. Bu strategiya kafedranın tədris, elmi və klinik fəaliyyətini müasir tibbin çağırışlarına uyğun şəkildə transformasiya etməyə və ölkədə transplantasiya və yüksək texnologiyalı cərrahiyyənin inkişafına mühüm töhfə verməyə yönəlib.