Hazırda tibb elminin sürətli inkişafı ilə əlaqədar olaraq yüksək ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlığına nail olmaq üçün elmin, tədrisin, eləcə də tədris-metodik işlərin müasir səviyyəyə qaldırılması əsas vəzifələrdən biridir. Bu vəzifənin həyata keçirilməsi üçün tədris proqramlarının yeniləndirilməsi və qabaqcıl təcrübənin tətbiqi əsas şərtlərdəndir.
Azərbaycan Tibb Universitetinin İctimai Səhiyyə fakültəsi üçün mütəxəssis hazırlığında “İnsan parazitologiyası və mikologiyası” fənni xüsusi yer tutur.
Tibbi parazitologiya elmi ictimai səhiyyənin və təbabətin bir neçə sahəsində həlledici rol oynayır. Tibbi parazitologiyanın obyektləri - insan sağlamlığına təsir göstərən proseslərlə əlaqəli olan parazit orqanizmlərdir (ibtidayilər, helmintlər və həşaratlardır). Parazitləri və onların həyat dövrlərini başa düşmək parazitar infeksiyaların qarşısını almaq və onlara nəzarət etmək üçün strategiyaların hazırlanmasına kömək edir. Buraya vektor nəzarəti (ağcaqanadlar tərəfindən ötürülən malyariya kimi xəstəliklər üçün) və profilaktik tədbirlər (bağırsaq parazitlərini azaltmaq üçün sanitariya şəraitinin yaxşılaşdırılması kimi) daxildir.
Parazitlər haqqında bilik müalicə protokollarının düzgün tərtibinə birbaşa təsir göstərir. Müxtəlif parazitlər fərqli dərmanlar və müalicə müddətləri tələb edir. Bundan əlavə, parazitlərdə dərman davamlılığını başa düşmək infeksiyaları effektiv idarə etmək üçün çox mühümdür.
Tibbi parazitologiyada davam edən tədqiqatlar yeni diaqnostik testlərin, peyvəndlərin və terapevtik vasitələrin inkişafına gətirib çıxarır. Bu, qlobal sağlamlıq sahəsində irəliləyişlərə və xəstəlik yükünün azaldılmasına kömək edir.
Parazitologiya zoonoz parazitlər (heyvanlar və insanlar arasında ötürülənlər) kontekstində baytarlıq və ətraf mühitin sağlamlığı ilə kəsişir. Bu qarşılıqlı əlaqəni başa düşmək, yayılmanın qarşısını almaq və xəstəliklərə nəzarət etmək üçün çox önəmlidir.
Vektorlarla ötürülən xəstəliklərə dair biliklər (məsələn, malyariya — ağcaqanadlar, Laym xəstəliyi - gənələr) tələbələrə infeksiyaların necə yayıldığını anlamağa imkan verir. Bu məlumat profilaktika və nəzarət strategiyalarının qurulması üçün əsas yaradır. Tibbi parazitologiya parazitar və helmint coğrafi yayılmasına dair epidemioloji anlayışlar təqdim edir.
Tibbi parazitologiya “vahid sağlamlıq” (One Health) yanaşmasını dəstəkləyir: insan, heyvan və ətraf mühit sağlamlığının qarşılıqlı asılılığını nəzərə almaq parazitar xəstəliklərin kompleks idarə olunması üçün vacibdir.
Sahədəki elmi irəliləyişlər vektor biologiyasının daha dərindən anlaşılmasına, bununla da yeni peyvəndlərin, insektisidlərin və diaqnostik vasitələrin hazırlanmasına təkan verir.
Tibbi mikologiya, göbələk infeksiyalarını və onların insan sağlamlığına təsirini öyrənərək tibb təhsilində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Göbələk infeksiyaları getdikcə daha çox xəstələnmə və ölüm hallarının (xüsusən də QİÇS xəstələri, onkoloji xəstələr və orqan nəqli olunmuş immuniteti zəif olan şəxslərdə) əhəmiyyətli səbəbidir. Tibbi mikologiya təhsili tibb mütəxəssislərini göbələk infeksiyalarını dəqiq müəyyən etmək üçün müxtəlif diaqnostik üsullar, o cümlədən laboratoriya testləri və müayinə üsulları haqqında biliklərlə təmin edir.
Göbələk infeksiyalarının effektiv müalicəsi üçün antifunqal agentlər, onların təsir mexanizmləri və fəaliyyət spektri haqqında anlayış tələb olunur. Tibbi mikologiya üzrə təhsil səhiyyə işçilərinə infeksiyanın növü və ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq müvafiq antifunqal müalicələri seçmək üçün lazımi biliklər verir.
Yeni populyasiyalarda (məsələn, qlobal səyahət və iqlim dəyişikliyi səbəbindən) dərmana davamlı göbələk patogenlərinin və invaziv göbələk infeksiyalarının yaranması ilə bağlı problem artmaqdadır. Əvvəllər antifunqallara həssas olan göbələk patogenlərin yeni rezistent variantları formalaşır. Bununla yanaşı, antifunqal rezistentlik göstərən yeni ortaya çıxan göbələk növləri qlobal səhiyyə üçün aktuallaşır. Tibbi mikologiya üzrə təhsilinin gücləndirilməsi səhiyyə işçilərinə bu yaranan təhdidlərin erkən aşkarlanması, düzgün diaqnostikası və effektiv idarə olunması üçün zəruri bilik və bacarıqları qazandırır.
Tibbi mikologiya üzrə təhsil, yoluxmaların qarşısının alınması və həssas pasiyent qruplarının qorunması məqsədilə infeksiyaya nəzarət tədbirləri barədə sistemli bilikləri əhatə edir.
Bu sahə mikrobioloqlar, yoluxucu xəstəliklər mütəxəssisləri və müxtəlif səhiyyə işçiləri arasında əməkdaşlığı zəruri edir.
Beləliklə,İnsan parazitologiyası və mikologiyası fənni tibb təhsilində mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Belə ki, bu fənn göbələk və parazitar infeksiyaların diaqnostikası, müalicəsi və profilaktikasının anlayışı üçün zəmin yaradır və bununla da qlobal miqyasda ictimai sağlamlığı təkmilləşdirir.
Payız semestrində keçilən fənnlər
|
№ |
Fakültələr |
Kurs |
Fənnlər |
Auditoriya saatları |
|
|
1 |
İctimai Səhiyyə |
III |
İnsan parazitologiyası və mikologiyası |
Mühazirə |
Praktika |
|
10 |
35 |
||||
Təhsil pilləsi: bakalavriat
İxtisasın adı: İctimai Səhiyyə
Fənnin məqsədi:
Tələbələrə tibbi əhəmiyyətli göbələk, ibtidai, helmint və həşəratların infeksion və qeyri-infeksion patologiyada rolunu, sistematikası və təsnifatını, morfo-bioloji xüsusiyyətlərini, orqanizmin onlara qarşı verdiyi immun cavab reaksiyalarını, törətdikləri xəstəliklərin diaqnostikasında istifadə olunan mikrobioloji müayinə üsullarını izah etmək, onlara təlimatlara və müayinə metodlarına uyğun olaraq mikrobioloji müayinə üçün material götürülməsi, kultura əldə etmək və mikroskopik müayinə aparmaq bacarıqlarını öyrətməkdir.
Fənnin təlim nəticəsi:
Fənnin məzmunu
İnsanda xəstəlik törədən göbələk, ibtidai, helmint və həşəratların təsnifatı, ümumi morfo-bioloji xüsusiyyətləri, onlara qarşı orqanizmin immun cavab reaksiyaları, törətdikləri xəstəliklərin diaqnostika üsulları, spesifik müalicə və profilaktika prinsiplərinə dair biliklərin öyrədilməsi.
|
№ |
Topic Mövzu (mühazirə) |
Readings (Ədəbiyyat) |
Saat |
|
|
1 |
Xüsusi mikologiyaya giriş. Mikozların təsnifatı. Səthi mikozlar: keratomikozların (kəpəklənən dəmrov, qara dəmrov, qara və ağ piedra), dermatomikozların (trixofitiya, epdermofitiya, mikrosporiya) və dərialtı (subkutan) mikozların (sporotrixoz, xromomikoz, misetoma, rinosporidioz, rinoentomoftoromikoz, feohifomikoz, lobomikoz) törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası
|
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(728-741) 2.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh. 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 4.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh.(166-259) |
2 |
|
|
2 |
Sistem (dərin) mikozların (koksidioidoz, histoplazmoz, blastomikoz, parakoksidioidoz, kriptokokoz) və opportunist (şərti-patogen) mikozların (kandidoz, aspergilloz, mukoromikoz, ziqomikoz, pnevmosistoz) törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. Mikotoksikozlar. Mikogen allergiya. Antimikotik terapiyanın mikrobioloji aspektləri |
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh. (741-763) 2.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh. 3.Z.Ö.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 4.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh.(261-402 |
2 |
|
|
3 |
Tibbi parazitologiyaya giriş. Tibbi protozoologiya. Bağırsaq və urogenital parazitar infeksiyaların (amebiaz, balantidiaz, qiardioz, siklosporoz, sarkosistoz, izosporioz, kriptosporidioz, trixomoniaz), qan və toxuma parazitar infeksiyaların (malyariya, babeşioz, leyşmanioz, toksoplazmoz və digərləri) törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
|
2 |
|
|
4 |
Tibbi helmintologiyaya giriş. İnsanda xəstəlik törədən helmintlərin təsnifatı, morfologiyası və ultrastrukturu. Girdə helmintlər – nematodlar, lentşəkilli helmintlər – sestodlar və sorucu helmintlər – trematodlar, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, törətdiyi xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1. H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (155-299) 2.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya” Baki, (331-333) 3.İ.H.Nəcəfov “Tibbi Helmintologiya İnsan helmintozlarının klinikası, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası”/ Bakı, 2009, 334 səh. 4.A.Ə.Salehov, E.F.Vahabov, F.H.Hüseynova “İnsanın parazitar xəstəlikləri”/ Bakı, 2022, 170 səh. Ağayev İ.Ə., Xələfli X.N., Tağıyeva F.Ş. Epidemiologiya. Bakı 2012, "Şərq-Qərb" nəşriyyatı, 728 s. 5.Dogel V.A. Onurğasızlar zoologiyası (tərcümə). Bakı, 2007, 524c. |
2 |
|
|
5 |
Tibbi entomologiyaya giriş. İnsan patologiyasında rolu olan buğumayaqlıların təsnifatı, ümumi xüsusiyyətləri, xəstəliklərin daşıyıcıları (vektorları) olan buğumayaqlılar. Arthropoda tipi- xərşəngkimilər, əqrəblər, hörümçəklər, gənələr və həşaratlar (tarakanlar, bitlər, böçəklər, birələr, milçəklər, agcaqanadlar, moskitlər, mığmığalar), morfo-bioloji xüsusiyyətləri, insan sağlamlığında əhəmiyyəti. |
H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (301-385)
|
2 |
|
№
|
Topic Mövzu (praktik məşğələ) |
Readings (Ədəbiyyat) |
Saat |
|
1 |
İnsanda xəstəlik törədən göbələklərin ümumi xarakteristikası, təsnifatı, morfologiyası və ultrastrukturu. Mikozların təsnifatı. Mikozların patogenezi. Göbələk mənşəli infeksiyalar zamanı orqanizmin əsas immun müdafiə reaksiyaları. Göbələk infeksiyalarının diaqnostika üsulları: mikroskopik, mikoloji, sito-histoloji, bioloji, immunoloji, molekulyar-genetik (PZR).
|
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh. (728-760) 2.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh.(248-254) 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 396 səh. (308-319) 4.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh (166-191) |
2 |
|
2 |
Səthi mikozların təsnifatı. Keratomikozların (kəpəklənən dəmrov, qara dəmrov, qara və ağ piedra) törədicilərinin morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(728-731) 2.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh.(248) 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 396 səh. 4.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh.(200-204) |
2 |
|
3 |
Dermatomikozların (trixofitiya, epdermofitiya, mikrosporiya) törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(731-737) 2.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh. (248-249) 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 396 səh. (320-321) 4.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh.(239-259) |
2 |
|
4 |
Dərialtı (subkutan) mikozların (xromomikoz, sporotrixoz, misetoma) törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. Digər dərialtı mikozların (rinosporidioz, rinoentomoftoromikoz, feohifomikoz, lobomikoz) törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(737-740) 2.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh. (249-250) 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 396 səh. (316-320) 4.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh.(239-259) |
2 |
|
5 |
Sistem (dərin) mikozların təsnifatı. Koksidioidozun, histoplazmozun, blastomikoz və parakoksidioidozun törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(741-749) 2.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh.(250-252) 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 396 səh. (316-320) 4.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh.(261-296) |
2 |
|
6 |
Opportunist (şərti-patogen) mikozların təsnifatı. Kandidozun, kriptokokozun, aspergillozun, mukoromikozun, pnevmosistozun törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(750-760) 2.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh.(252-254) 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 396 səh, (321-324) 4.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh. (303-329) |
2 |
|
7 |
Mikotoksikozların (fuzariotoksikozlar, aflatoksikozlar, erqotizm, stahibotriotoksikoz) törədiciləri. Mikogen allergiyanin (dərinin, selikli qişaların, həzm orqanlarının, xarici cinsiyyət orqanlarının, konyunktiva, tənəffüs yollarının allergik xəstəlikləri, qeyri atopik ekzogen allerqik alveolit) etiologiyası, patogenezi, klinik əlamətləri, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(762-764) 2.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya”/ Baki, 396 səh. 3.Z.Ö.Qarayev, T.Ə.Əliyev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikologiya”/ Bakı, “Təbib” nəşriyyatı, 2007, 418 səh. 366-402 |
2 |
|
8 |
Yekun məşğələ. |
|
2 |
|
9 |
İnsanda xəstəlik törədən ibtidailərin təsnifatı, morfologiyası və ultrastrukturu. İbtidailərin morfologiyasının öyrənilmə üsulları. Parazitar invaziyaların diaqnostika üsulları. Mikroskopik, parazitoloji, seroloji, bioloji və molekulyar-genetik üsulları. |
1. H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (31-46) 2.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(762-764) 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya” Baki, (331-333) 4.H.Nəcəfov “Tibbi Helmintologiya İnsan helmintozlarının klinikası, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası”/ Bakı, 2009, 334 səh.(26-81) 5.A.Ə.Salehov, E.F.Vahabov, F.H.Hüseynova “İnsanın parazitar xəstəlikləri”/ Bakı, 2022, 170 səh.(82 -101) |
2 |
|
10 |
Bağırsaq parazitar infeksiyalarının (amebiaz, balantidiaz, qiardioz, kriptosporidioz, siklosporidioz, sarkosistoz, izosporioz, mikrosporidoz) və urogenital parazitar infeksiyasinın (trixomoniaz) törədicisi, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, laborator diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1. H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh.(55-98)
2.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(764-772) 3.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh.(255, 260, 271) 4.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya” Baki, (330) 5.A.Ə.Salehov, E.F.Vahabov, F.H.Hüseynova “İnsanın parazitar xəstəlikləri”/ Bakı, 2022, 170 səh.(58-82) |
2 |
|
11 |
Qan parazitar infeksiyalarının (malyariya, babeşioz) törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, laborator diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1. H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (105-125) 2.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(777-764) 3.S.Q.Zeynalova, Ağayeva N.A., Bayramov A.Q., Əhmədov İ.B. “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya”, Bakı, 2019, Təbib nəşriyyatı, 315 səh.(263-266) 4.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya” Baki, (328) 5.A.Ə.Salehov, E.F.Vahabov, F.H.Hüseynova “İnsanın parazita |
2 |
|
12 |
Toxuma parazitar infeksiyalarının (leyşmanioz, toksoplazmoz və diğərləri) törədiciləri, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, laborator diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1. H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (125-150) 2.Z.Ö.Qarayev, A.İ.Qurbanov “Tibbi mikrobiologiya və immunologiya” /Bakı, “Təbib” nəşriyyatı - 2015, 860 səh.(780-783) 3.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya” Baki, (328, 330) 4.A.Ə.Salehov, E.F.Vahabov, F.H.Hüseynova “İnsanın parazitar xəstəlikləri”/ Bakı, 2022, 170 səh.(30, 50 |
2 |
|
13 |
Tibbi helmintologiyaya giriş. İnsanda xəstəlik törədən helmintlərin təsnifatı, morfologiyası və ultrastrukturu. Girdə helmintlərin–nematodların (Ascaris lumbricoides, Ancylostoma duodenale, Strongiloides stercoralis, Trichinella spiralis, Dracunculus medinensis, Trichuris trichiura, Enterobius vermicularis) morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, laborator diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1. H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (155, 237-299) 2.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya” Baki, (331-333) 3.H.Nəcəfov “Tibbi Helmintologiya İnsan helmintozlarının klinikası, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası”/ Bakı, 2009, 334 səh.(26-81) 4.A.Ə.Salehov, E.F.Vahabov, F.H.Hüseynova “İnsanın parazitar xəstəlikləri”/ Bakı, 2022, 170 səh.(82 -101) |
2 |
|
14 |
Lentşəkilli helmintlərin – sestodların (Hymenolepis nana, Taenia saginata, Taenia solium, Echinococcus cinsləri, Diphyllobothrium latum) morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, laborator diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1. H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (207-237) 2.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya” Baki, (331-333) 3.H.Nəcəfov “Tibbi Helmintologiya İnsan helmintozlarının klinikası, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası”/ Bakı, 2009, 334 səh.(138-193) 4A.Ə.Salehov, E.F.Vahabov, F.H.Hüseynova “İnsanın parazitar xəstəlikləri”/ Bakı, 2022, 170 səh.(124-128) |
2 |
|
15 |
Sorucu helmintlərin–trematodların (Schistosoma cinsi, Clonorchis sinensis, Fasciola hepatica, Fasciolopsis buski, Opisthorchis felineus) morfo-bioloji xüsusiyyətləri, xəstəliklərin patogenezi, laborator diaqnostikası, müalicə və profilaktikası. |
1. H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (179-207) 2.Z.Qarayev, R.B.Bayramlı “Tibbi mikrobiologiya, immunologiya və klinik mikrobiologiya” Baki, (331-333) 3.H.Nəcəfov “Tibbi Helmintologiya İnsan helmintozlarının klinikası, diaqnostikası, müalicə və profilaktikası”/ Bakı, 2009, 334 səh.(138-193) 4.A.Ə.Salehov, E.F.Vahabov, F.H.Hüseynova “İnsanın parazitar xəstəlikləri”/ Bakı, 2022, 170 səh.(200-251) |
2 |
|
16 |
Tibbi entomologiyaya giriş. İnsan patologiyasında rolu olan buğumayaqlıların təsnifatı, ümumi xüsusiyyətləri, xəstəliklərin daşıyıcıları (vektorları) olan buğumayaqlılar. Arthropoda tipi- xərçəngkimilər, əqrəblər, hörümçəklər, gənələr, morfo-bioloji xüsusiyyətləri, insan sağlamlığında əhəmiyyəti. |
H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (301-345)
|
2 |
|
17 |
Arthropoda tipi - həşaratlar (tarakanlar, bitlər, böcəklər, birələr, milçəklər, agcaqanadlar, moskitlər, mığmığalar), morfo-bioloji xüsusiyyətləri, insan sağlamlığında əhəmiyyəti. |
H.Ə.Qədirova, S.S.Cavadov, S.F.Qurbanova, M.S.Novruzova, S.A. Muradova, T.X.Süleymanova, R.B.Bayramova, R.M Hüseynov. M.Ç. Qasımova “Tibbi parazitologiya”, Bakı “Təbib” nəşriyyatı, 2024, 391 səh. (349-385) |
3 |