Bizi izləyin:
AZE
Bizi izləyin:
Heydər Əliyev
Ana Səhifə
Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya (Müalicə-profilaktika fakültəsi)
Bölmələrimiz
Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya (Müalicə-profilaktika fakültəsi)

Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya (ARİT) fənni ağrısızlaşdırma, itirilmiş həyati funksiyaların bərpası, böhranlı vəziyyətlərdə həyati vacib funksiyaların əvəz olunması və idarə olunmasını tədris edir. Tədris proqramının əsas məqsədi tələbələrə  anesteziologiya, reanimasiya və intensiv terapiya klinikasına uyğun etika və deontologiya qaydalarını, sadə və nisbətən təhlükəsiz anesteziya aparmağın metodikasını, kritik (böhranlı) xəstələrə yanaşma vərdişlərini, uzunmüddətli infuzion-transfuzion terapiyanın metodikasını, anesteziologiya, reanimasiya, intensiv terapiya təcrübəsində tətbiq edilən müxtəlif monitorlaşdırmanın metodikasını, klinik ölüm zamanı qan dövranı və tənəffüsün bərpasına yönəlmiş  tədbirlərin hansı ardıcıllıq və necə aparılması, ağrı sindromunun idarə olunması metodikasını öyrətməkdir. Klinik məşğələlər zamanı tələbələr real pasientlərlə işləməyi, tənəffüs yollarının keçiriciliyinin bərpası (Safarın triadası), traxeyanın intubasiyası, sadə metodlarla ağciyərlərin süni ventilyasiyası (ACSV), oksigen terapiyasının metodikası, ürəyin qapalı masajı, defibrilyasiyanın aparılma metodikası, konikotomiyanın aparılması, traxeostomiyanın texnikası, venaların kateterizasiyası kimi klinik bacarıqları mənimsəyirlər.

 

Müalicə-profilaktika fakültəsi

Təhsil pilləsi: Bakalavriat
İxtisas: Müalicə–profilaktika fakültəsi
Fənnin kodu: 3231.01

 

№

Fakültələr

Kurs

Fənnlər

Auditoriya saatları

1

Müalicə-profilaktika

V

Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya

Mühazirə

10 saat

Praktika

50 saat

 

2

Müalicə-profilaktika

VI

Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya

Mühazirə

-

Praktika

45 saat

 

Fənnin məqsədi (V kurs): anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya üzrə nəzəri biliklərin qazanılması və həkim bakalavrın iş fəaliyyəti həcmində praktik vərdişlərin əldə edilməsindən ibarətdir.

Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya fənni anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiyanın təməl prinsiplərini, kardiopulmonar resussitasiyanı, yetkinlərdə/uşaqlarda baza reanimasiya tədbirlərinin nəzəri əsasları və maneken üzərində tətbiqi, neonatal reanimasiya, beyin ölümü və klinik ölümdə reanimasiya, müxtəlif mənşəli böhranlı hallarda intensiv tədbirləri, oksigen müalicəsi, qan transfuziyası qaydaları və ağırlaşmalırının müalicəsi, maye-elektrolit və turşu qələvi balansının tənzimlənməsinin əsasları, ümumi və regionar anesteziya üsulları və müvafik dərman vasitələri, reanimasiyada tətbiq edilən mexaniki ventilyasiya, enteral və parenteral qidalandırma üsulları, sepsis və cox saylı orqan funksiyasının pozulmasının əsasları, ağrı və ağrısızlaşdırma, damar yolunun və tənəffüs yollarının keçiriciliyinin təmin edilməsini öyrədir.

Fənnin məqsədi (VI kurs): anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya üzrə V kursda qazanılmış nəzəri biliklərin zənginləşdirilməsindən və praktik vərdişlərin mükəmməlləşdirilməsindən ibarətdir.

Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya fənni müxtəlif mənşəli böhranlı vəziyyətlərdə xəstələrə yanaşma və anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiyanın təməl prinsiplərini, kardiopulmonar resussitasiyanı, yetkinlərdə/uşaqlarda baza reanimasiya tədbirlərinin nəzəri əsasları və maneken üzərində tətbiqi, neonatal reanimasiya, beyin ölümü və klinik ölümdə reanimasiya, müxtəlif mənşəli böhranlı hallarda intensiv tədbirləri, oksigen müalicəsi, qan transfuziyası qaydaları və ağırlaşmalırının müalicəsi, maye-elektrolit və turşu qələvi balansının tənzimlənməsinin əsasları, ümumi və regionar anesteziya üsulları və müvafik dərman vasitələri, reanimasiyada tətbiq edilən mexaniki ventilyasiya, enteral və parenteral qidalandırma üsulları, sepsis və cox saylı orqan funksiyasının pozulmasının əsasları, ağrı və ağrısızlaşdırma, damar yolunun və tənəffüs yollarının keçiriciliyinin təmin edilməsini öyrədir.

Fənnin məzmunu: Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya (ARİT) ağrısızlaşdırma, itmiş həyati funksiyaların bərpası, böhranlı vəziyyətlərdə həyati vacib funksiyaların əvəz olunması və idarə olunması haqqında bir elmdir. 

Gənc və kifayət qədər sürətlə inkişaf etməkdə olan bu elm sahəsi klinik təbabətin digər sahələrinin (cərrahlıq, travmatologiya, onkologiya, kardiologiya, pulmonologiya və s.) daha böyük uğurlar  qazanmasına imkan yaratmışdır. Belə ki, effektiv və təhlükəsiz anesteziya fonunda ən mürəkkəb  əməliyyatların  aparılması mümkün olur, müxtəlif mənşəli ağrı sindromunun idarə olunması imkanları yaranır,  ölüm faizi çox yüksək olan müxtəllif xəstəliklərin intensiv müalicəsi nəticəsində ciddi müsbət nəticələr  əldə olunur. Yuxarıda göstərilənlər anesteziologiya, reanimatologiya və intensiv terapiyanın özünəməxsus yerini və  vacibliyini nümayiş etdirir.

Fənnin tədrisi müddətində tələbələr Anesteziologiya və reanimasiya şöbəsində, əməliyyatxanada müəllimin rəhbərliyi altında müalicə işi yerinə yetirirlər, kafedra müdirinin, professor və dosentlərin xəstələri  baxişinda iştirak edirlər. Bundan başqa muəlllim  tərəfindən xəstələrə baxiş keçirərkən mono- və  politematik araşdirmalar apararkən tələbələr iştirak edirlər.

Mühazirələr və praktik dərslərdə göstərilən xəstələrin hərtərəfli klinik xüsusiyyətləri müasir əlavə müayinələrin (instrumental, laborator-biokimyəvi, endoskopik, funksional və morfoloji) nəticələrinin hərtərəfli araşdırılması və nümayiş etdirilməsi ilə müşayiət olunur.

Öyrənərkən klinik düşünmənin əsasları,  həkimlik deontologiyasi formalaşır, xəstələrin müayinəsində vərdişlər qazanılır və adekvat müalicə təyin etmək bacarığı yaranır. Həmçinin   fənnin tədrisi bitdikdən sonra tələbələr  bu sahədə yiyələndiyi məlumatları anesteziologiya və reanimatologiya ixtisası üzrə rezidenturaya qəbul olunduğu zaman istifadə edə biləcəklər. Bundan əlavə, yiyələndikləri bacarıq və biliklərdən öz gələcək həkimlik praktikasında da geniş istifadə edə biləcəklər.

 

Fənnin təlim nəticəsi:

  1. Müasir anesteziyanın klinik səciyyələrini bilir
  2. Narkoz – tənəffüs aparatlarının iş prinsiplərini bilir
  3. Sadə və təhlükəsiz anesteziya aparmağın metodikasına yiyələnir
  4. Müxtəlif mənşəli ağrı sindromunu idarə etməyi bacarır
  5. Terminal halın, o cümlədən klinik ölümün diaqnostikasını bilir. Klinik ölümün  bioloji ölümə keçməsini müəyyən edə bilir.
  6. Klinik ölüm zamanı kompleks ürək ağciyər  reanimasiyası aparmağı bacarır
  7. İnfuzion-transfuzion terapiyanın aparılmasının göstərişləri və əks göstərişlərini bilməli, aparılmasının metodikasına yiyələnməlidirlər
  8. Tənəffüs pozğunluqları baş verən xəstələrə yanaşma və qiymətləndirməni, uyğun tədbirlərin təmin edilməsini bacarmalıdırlar
  9. Hemodinamik pozulmalar olan xəstələrə yanaşma və qiymətləndirməni, uyğun tədbirləri, o çümlədən şok əleyhinə, aparmağı bacarmalıdırlar
  10. Huşun pozulması, o cümlədən komada olan xəstələrə yanaşma və qiymətləndirməni, diferensə olunmuş tədbirləri aparmağı bacarmalıdırlar

 

 

 

MPF-nin V kurs tələbələri üçün anesteziologiya, reanimatologiya və intensiv terapiya fənni üzrə mühazirələrin təqvim-mövzu planı

                                                 

Həftələr

Mövzunun adı

Saatların miqdarı

 

1

Anestezioloji təminat: məqsəd və vəzifələri, mərhələləri və müasir metodları.

 

2 s

2

Ağrı  sindromu və onunla  mübarizə metodları.

 

2 s

3

Terminal hal: inkişaf mərhələləri. Kompleks ürək-ağciyər və beyin reanimasiyası: əsas prinsipləri və metodları.

 

2 s

4

Kəskin tənəffüs çatışmazlığı: etiopatogenezi, klinik-laborator diaqnostikası. İntensiv terapiyanın prinsipləri və metodları.

 

2 s

5

Kəskin ürək-damar çatışmazlığı: etiopatogenezi, klinik variantları. Intensiv terapiyanın əsas istiqamətləri.

 

2 s

 

 

MPF-nin V kurs tələbələri üçün anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiya fənni üzrə təcrübi məşğələlərin təqvim-mövzu planı

                                                                

№

Məşğələnin adı

Ədəbiyyat

 

1.

Anesteziologiya, reanimasiya və intensiv terapiya şöbələrinin təşkili və iş prinsipləri. Anestezioloqun  iş yerinin təchizatı.

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s.11-15

2.

Narkoz və süni tənəffüs aparatları. Tənəffüs dövrələri.

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 21- 24

3.

Xəstənin anesteziyaya hazırlanması. Premedikasiya.

Hacıyev C.N. // Ümumi cərrahlıq/ Dərslik II cilddə, 1 cild- 768 səh (bölmə: ağrısızlaşdırma, səh.236-238). Bakı 2013

4.

İnhalyasion anesteziya. Ən çox tətbiq edilən anestetiklər. Aparat-maska və endotraxeal üsulla anesteziya.

Hacıyev C.N. // Ümumi cərrahlıq/ Dərslik II cilddə, 1 cild- 768 səh (bölmə: ağrısızlaşdırma, səh.203-204). Bakı 2013

5.

Qeyri-inhalyasion anesteziya. Ən çox tətbiq edilən anestetiklər.

Hacıyev C.N. // Ümumi cərrahlıq/ Dərslik II cilddə, 1 cild- 768 səh (bölmə: ağrısızlaşdırma, səh.216-219). Bakı 2013

6.

Kombinəedilmiş ümumi anesteziya. Əzələ relaksantlarının tətbiqi metodikası

Hacıyev C.N. // Ümumi cərrahlıq/ Dərslik II cilddə, 1 cild- 768 səh (bölmə: ağrısızlaşdırma, səh.219-222). Bakı 2013

7.

Regionar anesteziya: (Səthi, infiltrasion, nəqli). Yerli anestetiklərin tətbiqi metodikası

Hacıyev C.N. // Ümumi cərrahlıq/ Dərslik II cilddə, 1 cild- 768 səh (bölmə: ağrısızlaşdırma, səh.196-200, 204-210). Bakı 2013

8.

Onurğabeyni, epidural və kaudal anesteziya. Müştərək anesteziya

Hacıyev C.N. // Ümumi cərrahlıq/ Dərslik II cilddə, 1 cild- 768 səh (bölmə: ağrısızlaşdırma, səh.210-214). Bakı 2013

9.

Anesteziyanın ağırlaşmaları, onların profilaktikası.

Hacıyev C.N. // Ümumi cərrahlıq/ Dərslik II cilddə, 1 cild- 768 səh (bölmə: ağrısızlaşdırma, səh.223-231). Bakı 2013

10.

Ağrı sindromu: qiymətləndirilməsi və müalicəsi. Narkotik və qeyri-narkotik analgetiklərin tətbiqinə göstərişlər

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 343-355

11.

Terminal hal: mərhələlərin qiymətləndirilməsi.

İsmayılov İ.S., Nəsibova E.M., Quliyev Ç.B., Poluxov R.Ş.//Uşaq anesteziologiyası/ Dərs vəsaiti. Bakı-2019, 144 s.

Hacıyev C.N. // Ümumi cərrahlıq/ Dərslik II cilddə, 1 cild- 768 səh (bölmə: ağrısızlaşdırma, səh.238-249). Bakı 2013

12.

Klinik ölümün diaqnostikası. Ürək dayanmasının növləri. Klinik ölümün bioloji ölümə keçməsinin qiymətləndirilməsi.

İsmayılov İ.S., Nəsibova E.M., Quliyev Ç.B., Poluxov R.Ş.//Uşaq anesteziologiyası/ Dərs vəsaiti. Bakı-2019, 144 s.

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 109-117

13.

Kompleks ürək-ağciyər və beyin reanimasiyası: CAB tədbirləri.

İsmayılov İ.S., Nəsibova E.M., Quliyev Ç.B., Poluxov R.Ş.//Uşaq anesteziologiyası/ Dərs vəsaiti. Bakı-2019, 144 s.

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s.118-125

14.

Klinik ölüm zamanı medikamentoz terapiya və defibrilyasiya.

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 126-131

15.

Reanimasiyanın ağırlaşmaları. Dekortikasiyanın qiymətləndirilməsi.Postreanimasiya mərhələsində intensiv tədbirlər.

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 133-136

 

16.

Süni hipotermiya: göstərişlər, aparılma metodları.

İdarəedilən hipotoniya: göstərişlər, aparılma qaydaları.

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 52-55; 50-52

17.

Turşu-qələvi müvazinəti, su-duz balansı və zülal mübadiləsi pozulmalarının intensiv müalicəsi. İntensiv terapiyada nutritiv dəstək

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 246-257

18.

İnfuzion və transfuzion  terapiya. Müasir detoksikasiya  metodları

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 63-105

19.

Astmatik  vəziyyət, kəskin respirator distress sindrom, stranqulyasion asfiksiya, pnevmotoraks, tetanus, botulizm və suda boğulma zamanı reanimasiya və intensiv müalicə

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 192-224

20.

Kəskin  koronar sindromun ağırlaşmaları, kəskin ürək çatışmazlığı, ürək aritmiyaları,  hipertonik kriz,  beyin qan dövranının kəskin pozulmaları  zamanı  reanimasiya və intensiv müalicə.

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 167-191

21.

Müxtəlif mənşəli (anafilaktik, travmatik, hemorragik, toksik-infeksion) şoklar və trombohemorragik  sindrom zamanı intensiv müalicə

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, s. 147-166

22.

Uşaqlarda  kəskin ürək-damar çatışmazlığı, kəskin tənəffüs çatışmazlığı, hipertermik sindrom, qıcolma sindromu zamanı intensiv  terapiya

Axunbəyli A.Ə., İsmayılov İ.S., Məhərrəmbəyli İ.Ş., Kərimova T.B. // Reanimatologiya / Dərslik. Bakı 2014, 135-136 s

 

 

Müalicə-profilaktika fakultəsinin  VI kurs tələbələri üçün Anesteziologiya, reanimatologiya, intensiv terapiyadan klinik təcrübənin təqvim-mövzu planı

 

№

Mövzu

Saat

1

Xəstələrin anesteziyaya hazırlanmasında iştirak: əməliyyatdan öncə anestezioloji konsepsiyanın tərtibi, premedikasiyanın aparılması və effektivliyinin qiymətləndirilməsi. Narkoz – tənəffüs aparatının işə hazır olmasının yoxlanması.

6s

2

Ümumi anesteziya metodunun seçilməsi, göstəriş  və əksgöstərişlərin müəyyənləşdirilməsi. Ümumi anesteziyanın aparılmasında iştirak, intraoperasion monitorinqin təmin edilməsi.

Yerli anesteziyanın aparılmasına  göstərişi müəyyən etmək, metodunu seçmək və  həyata keçirilməsində iştirak etmək.

6s

3

Ağrı sindromu olan xəstələrə yanaşma. Ağrının xarakterini və dərəcəsinin müəyyənləşdirilməsi. Ağrı ilə mübarizə  metodunun seçilməsi və təmini. Ağrısızlaşdırmanın effektivliyinin qiymətləndirilməsi.

6s

4

Terminal halda olan xəstələrə yanaşma və mərhələni müəyyən etmək. Klinik ölüm baş verməsini müəyyən  etmək və kompleks ürək-ağciyər-beyin reanimasiyasını (CPR, defibrilyasiya, medikamentoz tədbirlər) həyata keçirmək.

6s

5

Tənəffüs pozğunluqları müşahidə edilən xəstələrə yanaşma və qiymətləndirmə. Ümumi (tənəffüs yollarının keçiriciliyinin təmini, hipoksiya ilə mübarizə) və xüsusi (etiopatogenez nəzərə alınmaqla yardım) reanimasiya tədbirlərinin aparılmasında iştirak etmək.

6s

6

Hemodinamik pozulmalar olan xəstələrə yanaşma və qiymətləndirmə.  Müxtəlif  etiologiyalı (kəskin ürək-damar çatışmazlığı, şok vəziyyətləri, dehidratasiya) hemodinamik pozulmalarda diferensəolunmuş intensiv terapiyanın aparılmasında, o cümlədən, qan və qan prepatlarının tətbiqində iştirak etmək

6s

7

Huşun pozulması olan xəstələrə  yanaşma və qiymətləndirmə. Müxtəlif etiologiyalı (serebral, qaraciyər, uremik, hipo və hiperqlikemik) koma vəziyyətlərində intensiv müalicə tədbirlərinin aparmasında iştirak.

6s

8

Kəskin zəhərlənmələrdə (narkotik vasitələr, yuxugətiricilər, dəm qazı, sirkə turşusu, fosfor üzvü birləşmələr) xəstələrin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi və intensiv müalicə tədbirlərinin aparmasında iştirak.

3s