Klinik biokimya fənnini mənimsəmiş tələbə insan orqanizminin müxtəlif toxuma və hüceyrələrinin kimyəvi tərkibinə daxil olan əsas bioloji maddələrin – zülalların, nuklein turşularının, karbohidratların, lipidlərin, fermentlərin, vitaminlərin və hormonların quruluşu, funksiyası və qarşılıqlı əlaqələri haqqında geniş biliyə malik olur. O, maddələr mübadiləsinin biokimyəvi mexanizmlərini, bu proseslərin pozulması nəticəsində meydana çıxan patoloji vəziyyətlərin biokimyəvi əsaslarını dərk edir. Tələbə qanda, sidikdə və digər bioloji mayelərdə biokimyəvi göstəricilərin normal və patoloji dəyişikliklərini tanıyır, bu göstəricilərin xəstəliklərin erkən diaqnostikasında, gedişatının izlənilməsində və müalicə effektivliyinin qiymətləndirilməsində əhəmiyyətini anlayır. Tələbə müasir biokimyəvi və immunoferment analizatorların, həmçinin laborator cihazların işləmə prinsiplərini bilir və onlardan istifadə qaydalarına əməl edir. O, biokimyəvi analizlərin nəticələrini oxumaq, təhlil etmək və klinik hallarla əlaqələndirərək düzgün interpretasiya etmək bacarığına yiyələnir. Laborator avadanlıqlarla işləyərkən təhlükəsizlik, gigiyena və bioetik normalara riayət edir, eləcə də keyfiyyətə nəzarət prinsiplərini tətbiq etməyi bacarır.

Klinik biokimya fənnini mənimsəyən tələbə əldə etdiyi bilikləri klinik praktikada tətbiq etmə, biokimyəvi məlumatları diaqnostik qərarların qəbulunda istifadə etmə və elmi düşüncə tərzini formalaşdırma qabiliyyətinə malik olur. O, laborator nəticələrin etibarlılığını qiymətləndirə bilir, komanda şəraitində işləmək və həkim-laborant qarşılıqlı əməkdaşlığında effektiv ünsiyyət qurmaq bacarığı qazanır. Bununla yanaşı, tələbə öz bilik və bacarıqlarını daim yeniləməyə, klinik biokimyanın müasir istiqamətləri – molekulyar diaqnostika, biomarker texnologiyaları və avtomatlaşdırılmış analiz sistemləri sahəsində yenilikləri tətbiq etməyə meylli olur.

Fənnin məqsədi:

1. Orqan və toxumaların biokimyəvi tərkibini, ferment sistemlərinin və metabolik yolların klinik əhəmiyyətini izah edir.

2. Əsas biokimyəvi göstəricilərin (qanda, sidikdə, nəcisdə və digər bioloji mayelərdə) normativ dəyərlərini və onların patoloji dəyişikliklərini tanıyır.

3. Metabolik sindromlar, qaraciyər, böyrək, ürək, endokrin və onkoloji xəstəliklərdə baş verən biokimyəvi dəyişiklikləri şərh edir.

4. Klinik laborator analizlərin nəticələrini düzgün təhlil edir və onları klinik hallarla əlaqələndirir.

5. Biokimyəvi diaqnostika üsullarını (fotometrik, enzimatik, immunoferment, elektroforetik və s.) fərqləndirir və onların prinsiplərini izah edir.

6. Biokimyəvi nəticələrə əsaslanaraq ilkin klinik qərar vermə bacarığı göstərir.

Fənnin təlim nəticəsi:

1. İnsan orqanizminin əsas biokimyəvi komponentlərini, onların fizioloji və patoloji vəziyyətlərdə dəyişməsini izah edir.

2. Əsas metabolik proseslərin (karbohidrat, lipid, zülal, nuklein turşusu mübadiləsi və s.) klinik əhəmiyyətini başa düşür.

3. Qanda, sidikdə, beyin-omurilik mayesində və digər bioloji mayelərdə biokimyəvi göstəricilərin normativ dəyərlərini və patologiya zamanı dəyişikliklərini tanıyır.

4. Qaraciyər, böyrək, ürək-damar, endokrin və onkoloji xəstəliklərdə baş verən biokimyəvi pozğunluqları sistemli şəkildə izah edir.

5. Laborator nəticələrin etibarlılığı, keyfiyyətə nəzarət və bioetik normalara əməl etmə mədəniyyətinə malik olur.

6. Tədqiqat və klinik qərarvermə proseslərində elmi və analitik düşüncə tərzini tətbiq edir.

7. Müasir klinik biokimya texnologiyalarını və diaqnostik metodları mənimsəyir və tətbiq edir.

Fənnin məzmunu:

Klinik biokimya fənnini mənimsəmiş tələbə insan orqanizminin müxtəlif toxuma və hüceyrələrinin kimyəvi tərkibinə daxil olan əsas bioloji maddələrin – zülalların, nuklein turşularının, karbohidratların, lipidlərin, fermentlərin, vitaminlərin və hormonların quruluşu, funksiyası və qarşılıqlı əlaqələri haqqında geniş biliyə malik olur. O, maddələr mübadiləsinin biokimyəvi mexanizmlərini, bu proseslərin pozulması nəticəsində meydana çıxan patoloji vəziyyətlərin biokimyəvi əsaslarını dərk edir. Tələbə qanda, sidikdə və digər bioloji mayelərdə biokimyəvi göstəricilərin normal və patoloji dəyişikliklərini tanıyır, bu göstəricilərin xəstəliklərin erkən diaqnostikasında, gedişatının izlənilməsində və müalicə effektivliyinin qiymətləndirilməsində əhəmiyyətini anlayır. Tələbə müasir biokimyəvi və immunoferment analizatorların, həmçinin laborator cihazların işləmə prinsiplərini bilir və onlardan istifadə qaydalarına əməl edir. O, biokimyəvi analizlərin nəticələrini oxumaq, təhlil etmək və klinik hallarla əlaqələndirərək düzgün interpretasiya etmək bacarığına yiyələnir. Laborator avadanlıqlarla işləyərkən təhlükəsizlik, gigiyena və bioetik normalara riayət edir, eləcə də keyfiyyətə nəzarət prinsiplərini tətbiq etməyi bacarır.

Klinik biokimya fənnini mənimsəyən tələbə əldə etdiyi bilikləri klinik praktikada tətbiq etmə, biokimyəvi məlumatları diaqnostik qərarların qəbulunda istifadə etmə və elmi düşüncə tərzini formalaşdırma qabiliyyətinə malik olur. O, laborator nəticələrin etibarlılığını qiymətləndirə bilir, komanda şəraitində işləmək və həkim-laborant qarşılıqlı əməkdaşlığında effektiv ünsiyyət qurmaq bacarığı qazanır. Bununla yanaşı, tələbə öz bilik və bacarıqlarını daim yeniləməyə, klinik biokimyanın müasir istiqamətləri – molekulyar diaqnostika, biomarker texnologiyaları və avtomatlaşdırılmış analiz sistemləri sahəsində yenilikləri tətbiq etməyə meylli olur.