Fənnin məqsədi:
1. Onkoloji xəstələrin müayinəsi, KT və MRT məlumatlarını oxumaq bacarığı, üz-çənə nahiyəsindən yaxma və biopsiya götürülməsi, palliativ və cərrahi müalicə üsullarının mənimsənilməsi.
2.Gicgah-çənə oynağının müayinəsi, diaqnostik və differensial diaqnostika üsullarının öyrənilməsi, konservativ və cərrahi müalicə üsullarına yiyələnmək.
3. Üz-çənə nahiyəsinin travmatik zədələnməsi olan xəstələrin müayinəsi, diaqnostik və differensial diaqnostika üsullarının öyrənilməsi, anadangəlmə və qazanılmış qüsur və deformasiyaların təsnifatı, konservativ və cərrahi müalicə üsullarının işlənib hazırlanması (çənə nahiyəsində rekonstruktiv və bərpaedici cərrahi müdaxilələr və kompüter texnologiyalarından istifadə etməklə əməliyyatların planlaşdırılması).
Təcrübənin təlim nəticəsi:
1. Tələbə üz-çənə nahiyəsinin zədələnmələrini və onkoloji xəstəlikləri olan xəstələrin kliniki müayinə üsullarını aparır.
2. Tələbə ağız və üz-çənə nahiyəsinin rentgen, KT, MRT məlumatlarını oxuyur;
3. Tələbə üz -çənə nahiyəsinin və boyunun limfa düyünlərini palpasiya edir;
4. Tələbə ağız və üz-çənə nahiyəsinin şişlərində yaxmanın götürür;
5. Tələbə ağız və üz-çənə nahiyəsinin şişlərində incə iynə ilə aspirasiyasion biopsiyanı aparır;
6. Tələbə ağız və üz-çənə nahiyəsinin şişlərində insizional biopsiyanı aparır;
7. Tələbə ağız və üz-çənə nahiyəsinin şişlərində eksizial biopsiyanı aparır;
8. Tələbə ağız və üz-çənə nahiyəsinin şişlərində trepan və kötük biopsiyasını aparır;
9. Tələbə ağız və üz-çənə nahiyəsində parasteziya zonasını təyin edir;
10. Tələbə GÇO-nın patologiyası zamanı müayinəsini aparır.
Təcrübənin tədris format:
|
№ |
Mövzu (praktiki məşğələ) |
Ədəbiyyat |
Saat |
||
|
|
Ağız boşluğunda və üz-çənə nahiyəsində şiş prosesləri ilə olan xəstələrin müayinə xüsusiyyətləri:kliniki və şüa diaqnostikası (ultrasəs, rentgen, KT, MRT, PET) müayinələri; patohistoloji müayinələr: sitoloji müyainələr (yaxma, incə iynə ilə aspirasiya biopsiyası, aspirasiya), morfoloji müyainələr ( insizivial və eksizivial biopsiya, çimdikləmə üsulu ilə biopsiya -punch-biopsy, trepan biopsiya, kötük biopsiyasi -core-biopsiya, skarifikasiya üsulu ilə biopsiya- shaving biopsy, halqa ilə götürülmə üsulu ilə biopsiya; istiqatləndirilmiş biopsiya köməkçi vasitələrlə morfoloji materialın götürülməsi (endoskopik, ultrasəs, rentgen və stereotaktik);laborator müayinələrin əhəmiyyəti (onkomarkerlər, HPV) |
Reading 1.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 1.2: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012.
|
2 |
||
|
|
Ağız və üz-çənə nahiyəsinin yumşaq toxumalarının şişləri. Təsnifat. Epitel toxumadan.Hiperplaziyalar: ( hiperkeratoz).Xoşxassəli şişlər: (papilloma, keratoakantoma).Xərçəngönü şişlər: ( fakultativ -aşağı ehtimalla bədxassəli prosesə keçənlər-qırmızı dəmirov, yastı formada və siqaret çəkənlərin leykoplakiyası, eritroplakiya; fakultativ - yüksək ehtimalla bədxassəli prosesə keçənlər-qurd eşənəyi, eroziyalı və verukoz formalı leykoplakiyalar; obliqat – birmənalı bədxassəli prosesə keçənlər- pigment kseroderma, Bouen xəstəliyi, vərəm qurd eşənəyi.Əmələgəlmə səbəbləri. Klinikası.Diaqnostikası. Müalicə prinsipləriBədxassəli şişlər. TNM təsnifat sistemi. Şişlərin regionar yayılma yolları.Yerli destruktiv şişlər:“canser in situ”, bazalioma. Klinikası, diaqnostikası, müalicəsi. Üz dərisinin xərçəngi. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Ağız boşluğunun selikli qişasının xərçəngi: dildə, dodaqda, alveol çıxıntıda, damaqda, ağız dibində, əngin cibində xərçəngi. Klinikası, diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Melanogen şişlər: üz dərisində və ağız boşluğunun selikli qişasında. Xoşxassəli proseslər: nevuslar. Bədxassəli şişlər : melanoma. Klinikası. Differensial diaqnostikası (ABCDE prinsipi). Müalicə prinsipləri. |
Reading 2.1: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Ağız və üz-çənə nahiyəsinin yumşaq toxumalarının şişləri Fibroz toxumadan inkişaf edənHiperplaziyalar - hiperplaziya, hiperplastik gigivit, periferik sümükləşən fibroma, periferik giqant hüceyrəli qranulyoma, irsi diş əti fibromatozu, dərman asıllı diş əti hiperplaziyası. Xoşxassəli şişlər - miofibroma, desmoplastik fibroma, düyünlü fassiit, xoşxassəli fibrozhistiositoma.Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Bədxassəli şişlər: fibrosarkoma, bədxassəli fibroz histiositoma. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Sinir toxumasından inkişaf edən Bədxassəli şişlər- neyrogen sarkoma, bədxassəli şvannoma(nevrilemmoma). Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. |
Reading 3.1: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Əzələ toxumasından inkişaf edən Xoşxassəli şişlər- Abrikosov şişi (mioblastioma), leyomimoma, leyomiosarkoma, rabdomioma. Bədxassəli şişlər- rabdomiosarkoma. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Piy toxumasından inkişaf edən Xoşxassəli şişlər- lipoma. Bədxassəli şişlər- liposarkoma. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Damar toxumasından inkişaf edənTəsnifat. Hiperplaziyalar: aktiv, reqress, qalıq formada dəyişilmiş qan damarları; piogen qranulyoma. İnkişaf qüsuru-qan damarlarının imalformasiyası (kapillyar, arterial, kombinəolunmuş, arteriovenoz fistula).Xoşxassəli şişlər-hemangioma, limfangioma, angiofibroma. Bədxassəli şişlər-angiosarkoma, limfangiosarkoma, Kaposhi sarkoması (hemangioendotelioma). Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. |
Reading 4.1: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012.
|
2 |
||
|
|
Böyük və kiçik tüpürcək vəzilərin şişləri. Təsnifat. Müayinə üsulları. Xoşxassəli şişləri: monomorf adenoma (adenolimfoma), polimorf adenoma. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Yerli dağıdıcı şişləri (ara qruppa) : asinoz hüceyrəli şişlər. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Bədxassəli şişlər: adenokarsinoma, adenokistoz karsinoma (silindroma), mukoepidermoid şişi. Klinikası. Differensial diaqnostikası. Müalicəsi |
Reading 5.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 5.2: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Ağız boşluğu və üz-çənə nahiyəsinin sərt toxumalarının şişləri. Təsnifat.Çənə sümüklərinin fibroz zədədlənmələri: sümük – sement prosesləri (periapikal sement displaziyasi, florid sement-sümük displaziyasi).Üz skeleti sümüklrinin fibroz displaziyası - yeniyetmələrdə və böyüklərdə fibroz displaziya : monoostik və poliostik formalara. Xeruvizm. Etiologiyası. Klinikası. Differensial diaqnostikası. Müalicəsi.Çənə sümüklərinin metabolik pozuntuları. Hiperparatireoidiz (“boz-şiş”) - birincili və ikincili formalar. Etiologiya. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri.Pejet xəstəliyi . Etiologiya. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. |
Reading 6.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 6.2: N.M. Əmirəliyev, 2A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Ağız boşluğu və üz-çənə nahiyəsinin sərt toxumaların şişləri. Çənə sümüklərinin qeyri-odontogen Xoşxassəli şişləri. Damaq və çənə qabarıqlıqları (torus), ekzostozlar. Osteoma, osteoid-osteoma, osteoblastoma, xondroma, osteoxondroma. Sümük¬daxili hemangioma, sümükləşən fibroma. Qiqanthüceyrəli zədələnmələr: pereferik və mərkəzi giqanthüceyrəli şiş (osteoblastoklastoma).Anevrizmal sümük kistasi. Tra Ağız boşluğu və üz-çənə nahiyəsinin sərt toxumaların şişləri. Çənə sümüklərinin qeyri-odontogen Xoşxassəli şişləri. Damaq və çənə qabarıqlıqları (torus), ekzostozlar. Osteoma, osteoid-osteoma, osteoblastoma, xondroma, osteoxondroma. Sümük¬daxili hemangioma, sümükləşən fibroma. Qiqanthüceyrəli zədələnmələr: pereferik və mərkəzi giqanthüceyrəli şiş (osteoblastoklastoma).Anevrizmal sümük kistasi. Travmatik sümük kistası. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri.Çənə sümüklərinin qeyri-odontogen bədxassəli şişləri. Osteogen sarkoma, xondrosarkoma. Yuinq sarkoması, histiositoma, miyelom xəstəliyi. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri.vmatik sümük kistası. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri.Çənə sümüklərinin qeyri-odontogen bədxassəli şişləri. Osteogen sarkoma, xondrosarkoma. Yuinq sarkoması, histiositoma, miyelom xəstəliyi. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. |
Reading 7.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. 380 Reading 7.2: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Çənə sümüklərinin odontogen Xoşxassəli şişləri. Ameloblastoma (adamantinoma). Etiologiyası. Növləri. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Sementoma, sementoblastoma, sementləşən fibroma. Etiologiyası. Növləri. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Miksoma, odontogen fibroma. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Proqnozu.Odontoma. Adi və qarışıq formalar, ameloblastik fibroma (yumşaq odontoma). Çənə sümüklərinin odontogen bədxassəli şişləri.Ameloblastik fibrosarkoma. Etiologiyası. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. |
Reading 8.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 8.2: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Ağız boşluğu və üz-çənə nahiyəsində bədxassəli şişlərin ümumi müalicə prinsipləri. Müstəqil, kombinəolunmuş, müştərək, kompleks müalicə metodları. Müalicədən əvvəl ağız boşluğunun sanasiyası xüsusiyyətləri.Cərrahiyyədə radikal, palliativ və simptomatik müalicə metodlarının məqsəd və vəzifələri. Radikal cərrahi əməliyyatlardan sonra rekonstruktiv - bərpaedici cərrahi əməliyyatların aparılması vaxtı. |
Reading 9.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 9.2: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Şişəleyhinə şüa terapiyasının məqsəd və vəzifələr, üz-çənə nahiyəsində xüsusiyyətləri, əkstəsirləri və bunların profilaktikası. Şişəleyhinə şüa terapiyası zamanı stomatoloji müdaxilələrə göstəriş və əksgöstərişlər. Şişəleyhinə kimyaterapiyanın məqsəd və vəzifələri. Kimyaterapiya metodları-mono və polikimiyaterapiya, adyuvant və qeyri-adyuvant, tarqet kimyaterapiyası və immunoterapiya.Onkoloji xəstələrin dispanser müşahidəsində stomatoloji nəzarət. |
Reading 10.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 10.2: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsinin sinir zədələnmələri. Təsnifat. Üçlü sinirin qeyri-travmatik mənşəli neyropatiyaları. Üçlü sinirin və şaxələrinin nevralgiyası, kliniki əlamətləri, differensial diqnostikası. Konservativ müalicə prinsipləri. Cərrahi müalicəyə göstəriş.Üçlü sinirin və şaxələrinin nevriti, kliniki əlamətləri, differensial diqnostikası. Konservativ müalicə prinsipləri.Üçlü sinirin travmatik mənşəli neyropatiyaları. Yatrogen mənşəli zədədlənmələr- hissiyatın pozulması (məs. diş implantasiyasından sonra və s.). Etiologiyası. Patogenezi. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicəsi. Üz nahiyəsinin digər nevralgiyaları- dil-udlaq, dil, yuxarı udlaq və təbil sinirlərinin nevralgiyası. Etiologiyası, kliniki əlamətləri, differensial diqnostikası. Konservativ müalicə prinsipləri. Qulaq-gigcah sindromu, İql sindromu. Etiologiyası, kliniki əlamətləri, differensial diqnostikası. Konservativ müalicə prinsipləri |
Reading 11.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 11.2: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsinin hərəki sinirlərinin travmatik zədələnmələri. Yatrogen mənşəli zədədlənmələr: mimiki əzələlərin iflic və parezləri (məs. parotidektomiyalarda və aşağı alveol sinirinin blokadası zamanı və s.). Konservativ və cərrahiyyə müalicə prinsipləri. Üz sinrin nevriti. Etiologiyası, kliniki əlamətləri, differensial diqnostikası. Konservativ müalicə prinsipləri. Üzün hemiatrofiyası. Etiologiyası, kliniki əlamətləri, diqnostikası. Müalicə prinsipləri |
Reading 12.1: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. |
2 |
||
|
|
Gicgah-çənə oynağının və oynaqətrafı nahiyələrin zədələnmələri. Təsnifat.Gicgah-çənə oynağının zədələnmələrin müаyinə metodları. Oynaqdaxili (artikulyar) xəstəliklər. Oynaq diskin yerinidəyişməsi patologiyası. Etiologiyası, kliniki əlamətləri, diаqnostikası. Konservativ və cərrahi müalicəsi. Ortopedik müalicə prinsipləri. Gicgah-çənə oynağının kəskin və xroniki artriti. Osteoartroz. Etiologiya, patogenez, differencial diaqnostikası, müalicə prinsipləri. Gicgah-çənə oynağının ankilozu. Etiologiyası, patogenezi, klinikası, təsnifatı, diaqnostikası, müalicəsi. Oynaqxarici xəstəliklər. Çəynəmə əzələlərin kontrakturası. Etiologiyası, kliniki əlamətləri, konservativ və cərrahi müalicəsi. Çənə çıxığı. Mexanizm. Çənənin bir- və ikitərəfli çıxıqlarının klinikası. Repozisiya metodları. Cərrahi əməliyyata göstəriş.Bruksizm. Etiologiyası, klinikası, diaqnostikası. Müalicə üsulları. Gicgah-çənə oynağının disfunksional ağrı sindromu. Etiologiyası, klinikası, diaqnostikası. Müalicə üsulları. |
Reading 13.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 13.2: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012. Reading 13.3: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. Reading 13.4: N.M. Əmirəliyev, A.Ə. Əmiraslanov. Baş-boyun şişləri Bakı – 2012 |
2 |
||
|
|
Midterm |
. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsinin travmatik zədələnmələri. Təsnifat.Travmatik zədədlənmələrdə xəstələrə göstərilən yardım növləri: həkimə qədər, ilkin tibb, ixtisaslaşdırılmış və xüsusiləşdirilmiş tibbi yardım.Travmatik zədədlənmələrdə əsas klinki və rentgenoloji göstəricilər.Travmatik zədədlənmələrdə erkən ağırlaşmalar ( asfiksiya, qanaxma, şok və s.). Profilaktikası və təxirəsalınmaz tədbirlərin aparılması.Yumşaq toxumaların travmatik zədələnmələri. Təsnifat. Kliniki görüntüsü. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri-yaraların birincili və ikicili cərrahi işlənməsi xüsusiyyətləri.Dişlənmiş yaraların klinikası və cərrahi müalicə prinsipləri.Tüpürcək vəzilərinin travmatik zədələnmələrinin klinikası, diaqnostikası və müalicə prinsipləri.Dişlərin və alveol çıxıntısının travmatik zədədlənmələri. Təsnifatı, klinkası, diaqnostikası və müalicə prinsipləri.Süd dişlərinin və diş mayalarının travmasında müalicə prinsipləri |
Mənbə 15.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011.
|
2 |
||
|
|
Üz skeleti sümüklərinin travmatik zədələnmələri. Təsnifatı. Ümumi kliniki simptomları. Üz skeletində sınıq fraqmentlərinin yerdəyişməsinin biomexanizmi. Səmərəli müayinə metodları.Sümük zədələnmələrində sağalma gedişatı (reparativ osteogenez).Alveol çıxıntısının sınıqları. Klinkası. Diaqnostikası. Müalicə prinsipləri. Çənənin sınıqları. Təsnifat. Kliniki anatomiyası. Klinikası. Diaqnostikası. İlkin tibbi yardımın göstərilməsi. Konservativ müalicə üsulu- müvəqqəti və daimi immobilizasiya metodları. Ortopedik və ortodontik müalicə üsulları. Cərrahi müalicə üsulları-osteosintez. Növləri: metal məftillə, milllərlə və sümüküstü titan lövhələrlə (minilövhələr, rekonstruktiv titan lövhələr, lazımı alətlər, yerləşdirmə) osteosintez. Mexaniki və bioloji əsaslandırılması. Ağızxarici immobilizasiya üçün göstərişlər və qurğular. Sınıq xəttində dişin yerləşməsi zamanı müalicə taktikasının seçilməsi. |
Mənbə 16.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Əngin sınıqları.Təsnifat. Kliniki anatomiyası. Klinikası. Diaqnostikası. İlkin tibbi yardımın göstərilməsi. Konservativ müalicə üsulu- müvəqqəti və daimi immobilizasiya metodları. Ortopedik və ortodontik müalicə üsulları.Cərrahi müalicə üsulları-osteosintez. Növləri: metal məftillə, milllərlə və sümüküstü titan lövhələrlə (minilövhələr, rekonstruktiv titan lövhələr, lazımı alətlər, yerləşdirmə) osteosintez. Ağızxarici moobilizasiya üçün göstərişlər və qurğular.Əng cibi divarlarının sınıqları. Klinikası, diaqnostikası və müalicəsi. Almacıq sümüyünün və almacıq qövsünün sınıqları. Təsnifatı. Kliniki anatomiyası. Klinikası. Diaqnostikası. Cərrahi müalicə üsulları (repozisiya və fiksasiya). Almacıq-orbital kompleksinin sınıqları. Kliniki anatomiyası. Təsnifatı. Klinikası. Diaqnostikası. Cərrahi müalicə üsulları (repozisiya və fiksasiya). Burun sümüklərinin və burun-orbita-etmaoidal kompleksinin sınıqları. Təsnifatı. Klinikası. Diaqnostikası. Cərrahi müalicəsi: qanaxmanın saxlanılması üsulları, sümüklərin repozisiya və fiksasiya üsulları. Üz skeleti sümüklərinin çoxsaylı sınıqları. Klinikası. Diaqnostikası. Müalicə taktikasıÜz-çənə nahiyəsinin və baş beynin müştərək travması. Kəllə beyin zədələnmələrin növləri. Klinika, diaqnostika. İxtisaslaşmış tibbi yardımın xüsusiyyətləri.Üz-çənə nahiyəsinin və bədənin digər nahiyələrin müştərək travması. Vaxtında diaqnostikanın vacibliyi. Müalicə taktikası |
Mənbə 17.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsinin odlu silahla zədələnmələri. Təsnifat. Kliniki xüsusiyyətləri.Törədici amil və yaraların forması. Güllə ballastikası. Hərbi stomatologiyanın mahiyyəti və vəzifələri. Sülh və müharibə vaxtı üz-çənə nahiyəsinin travmatik zədələnmələrin xüsusiyyətləri və yaralılara tibbi yardımın təşkili.Döyüş meydançasında və təxliyə mərhələlərində diaqnostika və tibbi yardım.Yaralıların müayinə xüsusiyyətləri.Cərrahi müalicə prinsipləri: yumuşaq toxumada yaraların 1-ci və 2-ci cərrahi işlənilməsi xüsusiyyətləri; üz skeleti sümüklərinin müalicə xüsusiyyətləri. Sifətin yanıqları. Təsnifatı, klinikası, diaqnostikası, müalicə taktikası. Üz-çənə nahiyəsinin elektrotravmaları, donmaları, kimyəvi (hərbi zəhərləyici maddələrlə, qələv¬ilərlə, turşularla zədələnmələr)və radiasion zədələnmələri. Diaqnostika xüsusiyyətləri və müalicə prinsipləri.Kombinəolunmuş travmalar: mexaniki travmalarla termiki, kimyəvi və radiasion zədələnmələr. Qarşılıqlı ağırlaşma sindromu. Müalicə xüsusiyyətləri.Üz-çənə zədələnmələrində ağız boşluğuna qulluq. Xəstələrin qidalanması xüsusiyyətləri.Travmatik zədələnmələrin ağırlaşmaları:yumşaq toxumalarda: tüpürcək fistulaları; sərt toxumalarda: yalançı oynaq, köhnəlmiş və qeyri-düzgün bitişən sınıqlar, travmatik osteomielit, travmatik haymorit.Sümüklərdə reparativ osteogenez prosesin pozulması səbəbləri. Klinika, diaqnostika, müalicə və profilaktika.Reabilitasiya tədbirləri-müalicəvi bədən tərbiyəsi və fizioterapiya. Əməkqabilliyətinin itirilməsi dərəcələrinin müəyyənləşdirilməsi. |
Mənbə 18.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011.
|
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsində qüsur və deformasiyaların təsnifatı.Etiologiyası. Klinikası. Diaqnostikası: anatomik, funksional və kosmetik pozğunluqların müəyyənləşdirilməsi. Üz-çənə nahiyəsində rekonstruktiv-bərpaedici cərrahiyyəyə göstəriş və əksgöstərişlər. Xəstələrin əməliyyatlara hazırlanması xüsusiyyətləri. Cərrahi əməliyyatın bioloji əsaslandırılması və riyazı planlaşdırılmasının (A.A.Limberq). Müasir kompüter texnologiyaların istifadəsi. Üz-çənə nahiyəsində rekonstruktiv-bərpaedici cərrahiyyə növləri: yumşaq toxuma qüsurlarında - ətraf yerli toxumalarla aradan qaldırılması- sərbəstləşdirici, Г-vari və rombvari kəsiklər, Z-plastika -qarşılıqlı üçbucaqların yaradılması və yerdəyişməsi, bilobar dilimlərlə plastika; regionar və uzaqda yerləşən toxumalarla (qidalandırıcı ayaqçıqda) aradan qaldırılması-arteriyalı dilimlərlə (Diffenbax, Abbe, Hind metodları), çubuq dilimlərlə ( Filatov üsulu); sərbəst dəri ilə aradan qaldırılması ( nazikqatlı, parçalanmış və tam qatlı transplantatlar, allo- və ksenotransplantasiya materialları, toxuma mühəndisliyi imkanları); damar ayaqcıqda sərbəst yumşaq toxumaların köçürülməsi ilə aradan qaldırılması (istifadə olunan donor sahələrinin anatomo-topoqrafik xüsusiyyətləri və resipiyent sahəsinin təhlili, köçürülən toxumaların monitorinqi |
Mənbə 19.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsinin yumşaq toxumaların anadangəlmə qüsurları. Etioloji faktorlar. Patogenez. Təsnifat. Anadangəlmə dodaq və damaq yarıqları. Təsnifat. Klinika. Diaqnostika. Cərrahi əməliyyatın aparılması vaxtı. Cərrahi metodlar- xeyloplastika, stafilo- və uranoplastika.Əməliyyatdan sonraki ortodontun, loqopedin, pediatorun və psixiatorun iştrakı ilə reabilitasiya tədbirləri. Anadangəlmə üz yarıqları. Təsnifat. Klinika. Diaqnostika. Cərrahi əməliyyatın aparılması vaxtı. Cərrahi prinsiplər |
Reading 20.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsinin sərt toxuma qüsur və deformasiyaların növləri. Etioloji faktorlar. Patogenez. Təsnifat. Klinika. Diaqnostika. Müalicə prinsipləri. Anadangəlmə diş-çənə və kəllənin üz və beyin şöbələrinin müştərək qüsur və deformasiyaları : hemifasial mikrosomiya, kraniosinostozlar, hipertolorizm, üzün hipotrofiyası. |
Reading 21.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Diş-çənə sisteminin inkişaf qüsuru :Etiologiya. Patogenez. Təsnifat. Kliniki göstəricilər, fuksional və estetik pozuntular. Müayinə xüsusiyyətləri-diş sirasının, çənə sümüklərinin və yumşaq toxumaların vəziyyətinin qiymətləndirilməsi. Sefalometrik və fotoqrafik təhlil. Müasir kompüter texnologiyalarının istifadəsi. Çənədə və əngdə aparılan ortoqnatik cərrahiyyə əməliyyatlarının növləri, əməliyyatönü hazırlıq (ağız boşluğunun sanasiyası və ortodontik müalicə) və əməliyyatın vaxtı və planlaşdırılması |
Reading 22.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsinin qazanılmış qüsur və deformasiyaları. Etiologiya. Təsnifat. Хəstələrin müayinə xüsusiyyətləri (klinki, rentgenoloji, patoloji ocağın təhlili və bərpa sahəsinin müəyyən edilməsi üçün CAD/CAM texnoloqiyaların istifadəsi). |
Reading 23.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsində sərt toxumalarda qüsur və deformasiyaların aradan qaldırılması üçün rekonstruktiv-bərpaedici əməliyyatların növləri. Distraksion osteogenez üsulu. Bioloji əsaslandırma. Distraktorların növləri, istifadə texnikası.Sümük və qığırdaq blokların transplantasiyası üsulu. İstifadə olunan transplantatların növləri: autogen, allogen, ksenogen və alloplastik. Donor ve resepiyent sahəsinin qiymətləndirilməsi. Sümük və qığırdaq autogen transplantatların götürülməsi texnikası. Transplantatların resipiyent sahədə fiksasiyası. Transplantalarda keçən osteogenez prosesləri. |
Reading 24.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Mikrocərrahiyyə üsulu. Damar ayaqcıqda sərbəst sümük blokların, eləcə də sümük-əzələ-dəri kompleksinin (istifadə olunan donor sahələrinin anatomo-topoqrafik xüsusiyyətləri və resipiyent sahəsinin təhlili, köçürülən toxumaların monitorinqi). Resipiyent sahəsində damar anastamozların yaradılması və transplantatların fiksasiyası. |
Reading 25.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Üz-çənə nahiyəsində qazanılmış qüsur və deformasiyaların aradan qaldıılması üçün endoprotezlərin istifadəsi: standart və individual protezlər; ektoprotezlərin istifadəsi-üz protezlərindən istifadə (anaplastologiya).Üz protezlərin fiksasiyası üçün sümükdaxili implantatların istifadəsi |
Reading 26.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Periodontoloji plastika cərrahiyyəsi. Paradontal defektlərin təsnifatı. İstifadə olunan alətlər, biomateriallar və biomembranalar. Paradont toxumaların regenerasiyasına yönəlmiş əməliyyatlar: istiqamətləndirilmiş toxuma regenerasiyası üsulu, toxuma mühəndisliyi metodu, matris formalaşdırılması metodu, kombinəolunmuş metod. Paradont toxumaların rekonstruksiyasına yönəlmiş əməliyyatlar: dodaq yüyəninin rekonstruksiyası (frenulotomiya, frenuloektomiya, frenuloplastika), dil yüyənin rekonstruksiyası, diş əti resessiyasının aradan qaldırılması. |
Reading 27.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Sərbəst dilimlərlə aparılan rekonstruksiya əməliyyatları: sərbəst diş əti dilimi ilə rekonstruksiya, sərbəst birləşdirici toxuma dilimi ilə rekonstruksiya, regional birləşdirici toxuma dilimi ilə rekonstruksiya. Ağız dəhlizinin rekonstruksiyası (vestibuloplastika |
Reading 28.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011.
|
2 |
||
|
|
Atrofiyalaşmış və sümük qüsuru olan çənələrdə diş implantasiyası imkanları. Çənələrdə sümükhəcminin artırılması əməliyyatları. Osteoplastik biomateriallar və membranların istifadəsi.Əng cibi dibinin qaldırılması əməliyyatı -”Sinus liftinq” Autotransplantatların istifadəsi: sümük blokunun köçürülməsi və sonradan diş implantasiyası əməliyyatları |
Reading 29.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||
|
|
Diş implantasiyasında xüsusi implantat növlərinin istifadəsi. Almacıq, bazal pteriqoid və xüsusiyyətləri.subperiostal implantasiyası. Əməliyyatönü müayinə və planlaşdırma |
Reading 30.1: Yusubov Y.Ə., Bilalzadə S.Y. Üz-çənə cərrahiyyəsi və cərrahi stomatologiya. Bakı -2011. |
2 |
||