Bizi izləyin:
Heydər Əliyev
Normal fiziologiya (Hərbi tibb) 
Bölmələrimiz
Normal fiziologiya (Hərbi tibb) 

Azərbaycan Tibb Universiteti üçün insan fiziologiyası üzrə tərtib olunan proqram ümumi praktik həkimin hazırlanması məqsədilə xəstəliklərin qarşısını almağa, sağlamlığın müdafiəsinə, saxlanmasına, sağlam həyat tərzinə, həmçinin fəal həyat fəaliyyəti və iş qabiliyyətinə doğru yönəldilmişdir.

Fiziologiya sağlam insanın həyat fəaliyyəti və sağlam həyat tərzinin fizioloji əsasları haqda elm olub, tibbin metodoloji fundamenti, xüsusilə onun profilaktik istiqamətidir. Fiziologiya həmçinin sağlamlıq diaqnostikasının elmi əsası və insan orqanizminin funksional fəallığının proqnozlaşdırılmasıdır.

 

Payız semestrində keçirilən fənlər

 

Fakültələr

Kurs

Fənlər

Auditoriya saatları

Mühazirə (saat)

Praktika

(saat)

Kredit

1

Hərbi tibb

II

Normal fiziologiya- 1

16

60

5

 

Yaz semestrində keçirilən fənlər

Fakültələr

Kurs

Fənlər

Auditoriya saatları

Mühazirə (saat)

Praktika

(saat)

Kredit

   1

Hərbi tibb

II

 Normal   

 fiziologiya- 2

16

60

5

 

 

Təhsil pilləsi:  Bakalavriat

İxtisas: Hərbi tibb

 

Fənnin məqsədi: Fənnin məqsədi insan fiziologiyası haqqında ümumi və xüsusi məlumatların dəqiq şəkildə öyrənilməsinə dəstək olmaq və sağlam orqanizmin  müxtəlif sistemlərinin, orqanlarının, toxumalarının və hüceyrələrinin normal işləmə mexanizmlərini və onların tənzim yollarını öyrənməkdir. Tərtib olunan proqram həm fizioloji, həm də funksional sistemlərin fəaliyyətinin analizinə aid müasir elmi nailiyyətləri özündə cəmləşdirir.

 

Fənnin təlim nəticəsi:

Fənnin sonunda tələbə aşağıdakı bilik, bacarıq və kompetensiyalara malik olacaq:

1. Sağlam orqanizmin əsas funksiyalarını və onların fizioloji mahiyyətini izah edə biləcək;

2. Müxtəlif fizioloji göstəricilərin sabit qiymətlərini və onların orqanizmdəki rolunu açıqlaya biləcək;

3. Hüceyrə, toxuma, orqan və sistem səviyyəsində fizioloji proseslərin tənzimlənmə mexanizmlərini izah və əlaqələndirə biləcək.

4. Fizioloji tədqiqat üsullarının prinsiplərini tətbiq edə və eksperimental heyvanlar üzərində praktik    təcrübələr apara biləcək;

5. Eksperimental işlər zamanı etik prinsiplərə və laborator təhlükəsizlik qaydalarına əməl edəcək.

6. Fizioloji göstəricilərin dəyişməsini təhlil və qiymətləndirmə bacarığı göstərəcək;
7. Orqanizmin funksional sistemlərinin quruluş və fəaliyyət qanunauyğunluqlarını qiymətləndirə və əsaslandıra biləcək.

8. Laborator şəraitdə və tədqiqat prosesində etik davranış və elmi kommunikasiya prinsiplərinə riayət edəcək.

9. Yeni fizioloji bilik və tədqiqat metodlarını müstəqil şəkildə mənimsəmək və tətbiq etmək bacarığı formalaşacaq.

Fənnin məzmunu

Fiziologiya — orqanizmin və onu təşkil edən orqan, toxuma və hüceyrələrin struktur elementlərinin həyat fəaliyyətini, bu fəaliyyətin səbəb və mexanizmlərini öyrənən elmdir. O, orqanizm ilə xarici mühit arasındakı qarşılıqlı əlaqəni müəyyənləşdirir. Fiziologiya elmi digər fundamental elmlərlə (biokimya, fizika, biologiya, anatomiya və s.) sıx inteqrasiyada inkişaf edir, fiziki və kimyəvi qanunlara əsaslanır və onların tədqiqat üsullarından geniş istifadə edir.
Fiziologiya eksperimental elm olmaqla, onun əsas metodu təcrübədir. Fiziologiyanın əsas qanunları eksperimental müşahidələr və elmi dəlillərlə sübut olunur.

 

Payız semestri üzrə mövzu-təqvim planı

 

Mövzu (mühazirə)

 Ədəbiyyat

Saat

  1.  

Giriş. Tam orqanizmin həyat proseslərinin dinamikasında fiziologiya bir elm kimi. Fiziologiyanın inkişaf tarixi. Canlı orqanizimlərin ümumi xüsusiyyətləri. Tənzim prinsipləri. Orqanizmin quruluşunun ümumi fizioloji prinsipləri. Funksional sistem.

  1.  “Normal fiziologiya I” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. Səh 9-44
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.3-20
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.9-31
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.20-26
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.1-4
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

https://amu.edu.az/page/4972

2

  1.  

Oyanan toxumaların fiziologiyası. Oyanan toxumalarda bioelektrik hadisələri. Oyanıcılıq. Qıcıqlanma qanunları. Membran potensialı. Fəaliyyət potensialının formalaşması və tərkib hissələri. Oyanma zamanı oyanıcılığın dəyişməsi. Sabit cərəyanın oyanan toxumalara təsiri. Parabioz və onun növləri.

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.44-84
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.45-74
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.32-53
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.36-51
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.6-14
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

https://amu.edu.az/page/4972

2

  1.  

Əzələ fiziologiyası. Əzələrin ümumi morfofizioloji xüsusiyyətləri. Eninə-zolağlı əzələnin morfofizioloji xüsusiyyətləri. Əzələ təqəllüsünün növləri. Əzələ təqəllüsünün mexanizmi. Əzələnin tək təqəllüsü, təqəllüsün summasiyası, tetanus, əmələgəlmə mexanizmi və növləri. Əzələnin işi, gücü. Əzələnin yorulması. Hərəki vahidlər. Saya əzələlərin fiziolojı xüsusiyyətləri

  1.  “Normal fiziologiya I” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. Səh 84-126.
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.75-99
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.54-72
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.6-68
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.15-40
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov,Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.410

https://amu.edu.az/page/4972

2

  1.  

Sinirlərin fizioloji xüsusiyyətləri. Sinaps. Sinir liflərində oyanmanın nəqlolunma xüsusiyyətləri. Oyanmanın nəqlolunma qanunları.  Sinir liflərinin təsnifatı. Sinaps-quruluşu, təsnifatı  və sinaptik ötürülmənin mexanizmi. Sinapsların ümumi xüsusiyyətləri. Oyadıcı və tormozlayıcı sinapslar.

  1.  “Normal fiziologiya I” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012.səh.126-187
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.100-120
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.73-92
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.82-89
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.41-43
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov,Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

https://amu.edu.az/page/4972

2

  1.  

Mərkəzi sinir sisteminin ümumi və xüsusi fiziologiyası. MSS –da oyanmanın yayılma xüsusiyyətləri. MSS-də tormozlanma prosesləri. MSS-nın funksiyalarının tədqiqat üsulları. Onurğa beyninin, uzunsov beyinin, orta beyinin, beyin sütunu retikulyar formasiyasının fiziologiyası.

  1.  “Normal fiziologiya I” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. Səh.187-242
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.125-174
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.93-103
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.95-134
  5. “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.44-69
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov,Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.467

https://amu.edu.az/page/4972

2

  1.  

Mərkəzi sinir sisteminin xüsusi fiziologiyası. Beyinciyin fiziologiyası, ara beyinin fiziologiyası.(talamus, hipotalamus) Baş beyin limbik törəmələrinin fiziologiyası. Böyük yarımkürələr qabığının funksiyaları.

Vegetativ sinir sistemi. Vegetativ sinir sisteminin morfofünksional xüsusiyyətləri. Vegetativ sinir sisteminin simpatik, parasimpatik və metasimpatik şöbələri. Vegetativ sinir sisteminin ümumi fizioloji xüsusiyyətləri. Vegetativ sinir sisteminin mediatorları, reseptorları.

  1. “Normal fiziologiya I” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. Səh 242-276
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.175-237
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.104-127
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.135-167
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.70-91
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov,Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.467-545

https://amu.edu.az/page/4972

2

  1.  

Endokrin sisteminin ümumi fiziologiyası. Hormonların təsnifatı və xüsusiyyətləri. Hormonların  hədəf  hüceyrə ilə qarşılıqlı təsiri və hüceyrədaxili qarşılıqlı təsiri. Membran reseptorları. Hüceyrədaxili reseptorlar.

Endokrin sisteminin xüsusi fiziologiyası. Hipotalamo-hipofizar sistemin funksional xüsusiyyətləri. Hipofizin hormonal funksiyaları. Qalxanabənzər,  qalxanabənzər ətraf, böyrəküstü vəzi, mədəaltı vəzin, timus və epifiz, kişi və qadın cinsiyyət vəzlərinin  hormonal funksiyaları. Toxuma mənşəli bioloji fəal maddələr. Orqanizmin  funksional  sistemlərində  daxili  sekresiya vəzlərinin rolu.

  1.  “Normal fiziologiya I” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. Səh 277-335
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.238-337
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.271-304
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.400-429
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.133-186
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. 343

https://amu.edu.az/page/4972

2

  1.  

Analizatorların ümumi və xüsusi fiziologiyası. Reseptorların təsnifatı. Birincili və ikincili hissiyat reseptorları.

Görmə analizatou. Görmə analizatorunun periferik hissəsi, gözün optik hissəsi və torlu qişanın morfofunksional xüsusiyyətləri. Yaxından və uzaqdan görmə. Rəngli görmə. Elektroretinoqram (ERQ). Görmə yolları.

Eşitmə analizatoru. Eşitmə yolları. Eşitmə analizatorun quruluşu və fizioloji xüsusiyyətləri. Taktil, vestibulyar (müvazinət), qoxu və dad analizatorları. Ağrı, ağrının təsnifatı, yaranma səbəbləri. Ağrı resepsiyası. Ağrının neyro-kimyəvi mexanizmləri. Endogen antinosiseptiv sistem.

  1.  “Normal fiziologiya II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. Səh 223-247
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.683-744
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.305-324
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.480-518
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.92-132
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.545

https://amu.edu.az/page/4972

2

 

 

Mövzu (praktik məşğələ)

(Ədəbiyyat)

Saat

1

 

Giriş. Fiziologiyanın tədqiqat üsulları. Oyanan toxumaların xüsusiyyətləri.  Qıcıqlanma qanunları.

Təcrübə işləri:

1.Sinir-əzələ prеparatının hazırlanması.

2.Qıcıqlandırma üsulları, qıcıq qapısının təyini

  1.  “Normal fiziologiya I” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012.  səh.17-44
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.  səh.1-20
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.9-31
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.20-35
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.6-14
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

4

2

Oyanan toxumalarda bioelektrik hadisələri. Sükunət və fəaliyyət potensialı. Fəaliyyət potensialının müxtəlif fazalarında oyanıcılığın dəyişməsi.

Təcrübə işləri:

1.Sükunət və fəaliyyət potensialının müşahidəsi

2.Qalvaninin birinci və ikinci təcrübələri

3.Mattеuççi təcrübəsi – ikincili tetanus

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.44-69
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.45-63
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.32-45
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.36-47
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.6-14
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

4

3

Sabit cərəyanın oyanan toxumalara təsiri. Parabioz.

Təcrübə işləri:

1.Oyanmanın qütb qanunu.

2. Fizioloji elektroton qanunu.

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.69-83
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.64-74
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.46-53
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.48-60
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.6-14
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

4

4

Əzələlərin fiziologiyası. Əzələ təqəllüsünün mexanizmi. Əzələ təqəllüsünün tipləri və növləri. Əzələnin işi, gücü və yorulması. Saya əzələlərin fizioloji xüsusiyyətləri.

Təcrübə işləri:

1.Əzələnin tək təqəllüsü və onun təhlili. 

2.Əzələnin tək təqəllüsünə qıcıq qüvvəsinin, temperaturun və sıxlığının təsiri

3. Dişli və hamar tetanusun qeydi

4. Əzələnin yorulması. Kurarenin mionevral sinapslarda oyanmanın nəql olunmasına təsiri.

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.84-109,117-126
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.75-90, 94-99
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.54-65
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.61-70
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.15-20,35-40
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

4

5

Sinir liflərində impulsun ötürülmə xüsusiyyətləri. Oyanmanın nəql olunma qanunları. Sinapsların fiziologiyası.

Təcrübə işləri:

1.Oyanmanın ötürülməsində anatomik və fizioloji                   tamlığın rolu.

2.Oyanmanın ikitərəfli nəql olunmasının müşahidəsi

3. Oyanmanın izolə olaraq nəql olunmasının müşahidəsi.

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012.  səh.109-116
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.91-93
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.66-72
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.71-81
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.15-20
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

4

6

МSS-nin fiziologiyası. Onurğa beyninin, uzunsov və orta beyinin fiziologiyası.

Təcrübə işləri:

  1. Qurbağada onurğa beyni reflekslərinin müşahidəsi.
  2. Refleks müddətinin təyini (türk üsulu ilə).
  3. Insanda spinal reflekslərin müşahidəsi.

4.Mərkəzi və periferik ləngimənin müşahidəsi (İ.M.Seçenov və F.Holts təcrübələri).

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.126-227
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.100-120
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.73-92
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.82-94
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.21-34
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.410

4

7

Beyinciyin, ara beyinin və beyin yarımkürələr qabığının fiziologiyası. МSS-nin tədqiqat üsulları.

Təcrübə işləri:

1.Elektroensefaloqrafiya təhlili.

2.Beyin qabığının hissi zonalarında törədilmiş potensialın qeydə alınması.

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.227-242
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.121-174
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.93-103
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.95-131
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.41-61
  6.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.467

4

8

Vegetativ sinir sisteminin fiziologiyası.

Təcrübə işləri:

1.Kerdo indeksinin təyini.

2.Ortostatik və klinostatik probalar, dermoqrafizm.

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.217-227,242-262
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.175-202
  3. “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.104-113
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.135-156
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.61-84
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.467

4

9

Aralıq imtahan.

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.262-276
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.203-237
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.114-117
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.157-172
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.85-91
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.526

4

10

Endokrin sistemin fiziologiyası. Hipofiz, qalxanabənzər, qalxanabənzər ətraf, mədəaltı vəzin fiziologiyası.

Təcrübə işləri:

1.Adrenalinin və pituitrinin qurbağanın piqment        hüceyrələrinə təsirinin müşahidəsi

2.Ağ siçanlarda qandakı glükozanın miqdarına  insulinin təsiri

  1. “Normal fiziologiya II,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012.
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.
  5. “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.

4

11

Böyrəküstü, epifiz və timus vəzlərinin fiziologiyası. Toxuma hormonları.

Təcrübə işi:

1.Adrenalin, asetilxolin və atropinin qurbağanın göz bəbəyinin əzələlərinə təsiri.

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.277-315,320-323
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.238-273,282-292
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.271-304
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.400-417
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.133-165
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.343

4

12

Analizatorların fiziologiyası. Analizatorların təsnifatı, reseptorların ümumi xüsusiyyətləri. Birincili və ikincili reseptorlar. Görmə analizatoru. Görmənin anomaliyaları.

Təcrübə işləri:

  1. Görmə itiliyinin təyini.

Görmə sahəsinin təyini

  1.  “Normal fiziologiya I,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.315-320,324-336
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.274-281,293-298
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.271-304
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.416-433
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.165-186
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.343

4

13

Eşitmə, dad və müvazinət analizatoru.

1.Pıçıltı ilə danışıq zamanı eşitmə itiliyinin təyini.

2.Dilin dad xəritəsinin müayinəsi

  1. “Normal fiziologiya II,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.223-241
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.683-729
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.305-313
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.480-511
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.92-13
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.545

4

14

Qoxu analizatorlarının və taktil hissiyatının fiziologiyası. Ağrı hissiyatı.

Təcrübə işləri:

1.Qoxu reseptorlarının həssaslığının təyini

2.Taktil hissiyyatının təyini . 

  3.Ağrı hissiyyatının analizi.

  1. “Normal fiziologiya II,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012. səh.241-247,384-395
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017. səh.730-743
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. səh.314-324
  4. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023. səh.512-522
  5.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. səh.124-132
  6. Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.545

4

15

Yekun dərs.

  1. “Normal fiziologiya II,” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012.
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019. 
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.
  5. “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023. 
  6. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.

4

 

 

Yaz semestri üzrə mövzu-təqvim planı

 

Mövzu (mühazirə)

 Ədəbiyyat

Saat

  1.  

1.Qanın fiziologiyası. Qanın funksiyaları, fiziki kimyəvi xüsusiyyətləri. Qanın formalı elementləri. Eritrositlər, eritropoez. Leykositlər, leykositar formula. Qanın laxtalanma və laxtalanma əleyhinə mexanizimləri. Qan qrupları. Rezus faktor. Qanın həcmini, fəal reaksiyasını (PH), osmotik təzyiqini, qanda qlükozanın miqdarını sabit saxlayan funksional sistem.

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012  I - səh.336-401, II –səh.12-32
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.350-408
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019,səh.125-165
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.152-188
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.108-160
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.174-254
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.187-237
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023səh.4-58

2

  1.  

 Ürək fəaliyyətinin fiziologiyası. Ürək əzələsinin fizioloji xüsusiyyətləri. Ürək tsikli (kardiotsikl). Ürəyin avtomatiyası. İşlək miokard hüceyrələrində elektrik prosesləri. Ürək fəaliyyətinin tənzimi (sinir,reflektor, humoral).Ürək fəaliyyətinin xarici əlamətləri. Ürəkdə elektrik hadisələri. EKQ-nin analizi. Ürəyin yığılma fəaliyyətinin tədqiqat üsulları. Ürəyin mexaniki və səs təzahürləri. Fonokardioqrafiya.

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012  I - səh.336-401, II –səh.12-32
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.350-408
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019,səh.125-165
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.152-188
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.108-160
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.174-254
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.187-237
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.58-148

2

  1.  

Damar sisteminin fiziologiyası. Hemodinamikanın əsas qanunları. Damarların funksional xüsusiyyətləri.

Arterial və venoz nəbz. Damarların innervasiyası. Damar hərəki mərkəz. Damar tonusunun sinir, humoral və

reflektor tənzimi. Arterial təzyiqin öz-özünü tənzimi. Kicik qan dövranı, koronar qan dövranı və beyin qan

dövranının səciyyəvi xüsusiyyətləri.

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.46-76
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.422,444-475
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.177-195
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.208-225
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.161-174
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.277-309
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.245
  8. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh. 58-148

2

  1.  

Tənəffüs sisteminin fiziologiyası. Xarici tənəffüs. Tənəffüs əzələləri. Ağciyərlərin ventilyasiyası. Plevra boşluğunda mənfi təzyiq. Qaz mübadiləsinin mexanizmi. Qazların qanla daşınması. Tənəffüs mərkəzi. Tənəffüsün tənzimində xemo və mexano reseptorların rolu. Tənəffüsün funksional sistemi. Yenidöğulmuşun ilk nəfəs alması. Aşağı və yuksək atmosfer təzyiqi şəraitində tənəffüs. Akklimatizasiya.

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II- səh.77-127
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.476-523
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.196-215
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.259-275
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.175-191
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.310-355
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.246-270
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.148-205

2

  1.  

Həzm sistemi fiziologiyası. Qidalanmanın funksional sistemi. Aclıq və toxluğun mərkəzi mexanizmləri.

Endogen, eksogen qidalanma, sensor və metabolik toxluq. Hüceyrədaxili və hüceyrəxarici həzm. Ağız

boşluğunda həzm. Udma aktının mexanizmi. Mədədə, on iki barmaq bağırsaqda, nazik və yoğun

bağırsaqlarda həzm. Sorulmanın mexanizmi. Defekasiya aktını təmin edən funksional sistem.

Maddələr və enerji mübadiləsi. Termotənzim. Əsas mübadilə. Vasitəsiz və vasitəli kalorimetriya, tənəffüs

əmsalı. Qida maddələrinin kalori baxımından dəyərliliyi. Orqanizmin enerji ehtiyatının hesablanması.

Bədənin temperatur sxemi. İstiliyin kimyəvi və fiziki tənzimi. Temperatur tənzimi mərkəzləri. Bədən

temperaturunu sabit saxlayan funksional sistem.

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II- səh.128-189
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.524-643
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.215-254
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.276-318
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.192-228
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.357-399
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.299-324
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.205-247

 

2

  1.  

İfrağat sisteminin fiziologiyası Sidik yaranmanın funksional sistemi. Sidiyin əmələgəlmə mexanizmi: filtrasiya, kanalcıq reabsorbsiyası, kanalcıq sekresiyası. Sidik yaranmasının tənzimi. Filtrasiya və reabsorbsiyanı təmin edən böyrək və böyrəkxarici faktorlar. Böyrəklərin müxtəlif funksional sistemlərdə iştirakı. Sidik ixracının mexanizmi. Sidiyin tərkibi, miqdarı. Süni  böyrək. Tər ifrazı.

  1. “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012.II-səh.190-216
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.644-682
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.255-270
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.240-258
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.229-244
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.434-452
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.271-298
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023səh.280-343

2

  1.  

Ali sinir fəaliyyətinin fiziologiyası. Şərti və şərtsiz reflekslər. Şərti reflekslərin yaradılması qaydaları.

Şərti reflekslərin təsnifatı. Şərti reflektor fəaliyyətin ləngiməsi. Davranış aktlarının sistem arxitektonikası. Ali

sinir fəaliyyətinin tipləri. Eksperimental nevrozlar. Birinci və ikinci siqnal sistemi.

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.272-363
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017,səh.745-809
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.325-344
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.355-385
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.295-322
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.523-551
  7.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.600

 

2

  1.  

Emosiyalar. Ümumi xüsusiyyətləri, emosiyaların tibbi aspektləri, emosiyalar haqqında nəzəriyyələr. Emosional stress.

Motivasiyalar, təsnifatı, xüsusiyyətləri. Motivasiya  haqqında nəzəriyyələr.

Yaddaş. Yaddaşın növləri. Qısa və uzun müddətli yaddaş haqqında nəzəriyyələr. Yaddaşın enqramı.

Yuxu. Yuxunun bioloji əhəmiyyəti, obyektiv əlamətləri. Yuxu haqqında nəzəriyyələr. Yuxunun elektroensefaloqrafik göstəriciləri.  Yuxunun neyrofizioloji əsasları, onun mexanizimində bioloji fəal maddələrin rolu.

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.363-440
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.745-814
  3. “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.345-387
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.386-400
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.323-345
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.556-579
  7. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.600

2

 

 

Mövzu (praktik məşğələ)

(Ədəbiyyat)

Saat

1

Qanın fiziologiyası. Fiziki-kimyəvi xüsusiyyətləri.

Təcrübə işləri:

1.Qanın plazma və formalı elementlərə ayrılması.

2. Hemoliz.Eritrositlərin osmotik rezistentliyinin təyini.

3.Eritositlərin çökmə sürətinin təyini.

  1. “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012

I - səh.336-343

  1.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.350-358
  2.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.125-132
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.152-157
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.108-160
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.174-187
  6.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.187-193
  7.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.4-58

 

4

2

Eritrositlər. Hemoqlobin. Qan qrupları.

Təcrübə işləri:

1.Eritrositlərin sayılması (Qoryayev üsulu ilə)

2. Hemoqlobinin qanda miqdarının təyini (A.Sali üsulu ilə )

3. Qan qrupları və rezus faktorun təyini.

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 I-səh.343-349.
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.370-378
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.133-145
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.158-160,172
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.108-160
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.188-191,211-217
  7. “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.194-206
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023 səh.4-58

 

4

3

Leykositlər. Leykoformula. Trombositlər. Laxtalanma mexanizmi.

Təcrübə işləri:

1. Leykositlərin sayılması (Qoryayev üsulu ilə).

2. Trombositlərin sayılması (Qoryayev üsulu ilə).

3. Qanın laxtalanma müddətinin təyini

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 I-səh.349-401
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.379-387
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.145-162
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.160-171
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.108-160
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.191-210,218-223
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.207-224
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023 səh.4-58

 

4

4

Ürək  əzələsinin fiziоlоji xüsusiyyətləri. Ürək fəaliyyətinin tənzimi (sinir, humoral, reflektoru).

Təcrübə işləri:

1.Qurbağanın ürək fəaliyyətinin qrafik qеydi.

2.Qurbağa ürəyinin avtоmatizmi. Stanniusun liqaturaları.

3.Ürək fəaliyyətinin müхtəlif fazalarında qurbağanın ürək əzələsinin оyanıcılıq qabiliyyətinin öyrənilməsi-ekstrasistolanın müşahidəsi

4.Qurbağanın ürək fəaliyyətinin humoral tənzimi (Ştraube təcrübəsi).

5.Qurbağanın ürək fəaliyyətinin reflektor tənzimi (Holts refleksi).

6. İnsanda göz-ürək refleksinin müşahidəsi (Aşner-Danini refleksi)

 

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.12-32
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.403-408
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.163-176
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.179-188
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.144-160
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.224-254
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.225-237
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.58-148

 

4

5

Ürək fəaliyyətinin хarici əlamətləri. EKQ,  ürək tonları.

Təcrübə işləri:

1.Elektrokardioqramın yazılması (EKQ) və onun təhlili.

2.İnsanlarda zirvə vurğusunun təyini.

3.Ürək tonlarının auskultasiyası. Fonokardioqrafiya.

4.Arterial nəbzin təyini və onun xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi. Arterial və venoz nəbzin qrafik qeydi (sfiqmoqrafiya, fleboqrafiya).

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.32-46
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.409-428
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.163-176
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.189-207
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.144-160
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.255-277
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.238
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.58-148

 

4

6

Damar sisteminin fiziologiyası. Hemodinamikanın əsas qanunları.

Təcrübə işləri:

1.İnsanda arterial qan təzyiqinin ölçülməsi (Riva-Roççi və Korotkov üsulları).

2.Qurbağanın üzgəc pərdəsində və dilində qan dövranının müşahidəsi. Damar mənfəzinin sinir tənzimi (Valter təcrübəsi).

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh 46-76
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.422,444-475
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.177-195
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.208-225
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.161-174
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.277-309
  7.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.58-148

 

4

7

Tənəffüsün fiziologiyasi. Nəfəsalma və  nəfəsvеrmə aktının mexanizmi.Ağciyərlərin həyat tutumu.Qazların qanla daşınması.

Təcrübə işləri:

1. Nəfəsalma və  nəfəsvеrmənin müşahidəsi (Dоndеrs mоdеli, qabırğaların fəaliyyətinin sхеmi).

2.Spirоmеtriya. Ağciyərlərin həyat tutumunun təyini.

 

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.77-127
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.476-523
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.196-214
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.259-275
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.175-191
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.310-356
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.246-270
  8. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023 səh. 148-205

4

8

 Tənəffüs mərkəzi. Kimyəvi və mexano reseptorların tənəffüsün tənzimində rolu

 Aşağı və yuxarı atmosfer təzyiqində tənəffüs

Təcrübə işləri:

  1. Ağciyərlərin dəqiqəlik həcminin təyini.
  2. Udma aktı zamanı tənəffüsün reflektor dayanmasının müşahidəsi.

 

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.77-127
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.476-523
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.196-214
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.259-275
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.175-191
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.310-356
  7. “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.246-270
  8. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023 səh. 148-205

4

9

Aralıq imtahan

 

 

4

10

Həzm sisteminin fiziologiyasi. Ağız boşluğunda, mədədə, 12 barmaq bağırsaqda, nazik və yoğun bağırsaqlarda həzm

Təcrübə işləri:

1.İnsanda ağız suyu ifrazının müşahidəsi.

2.Dovşanda xolinesteraza ingibitorlarının ağız suyu ifrazına təsirinin müşahidəsi.

3.Eksperimentdə mədə şirəsinin alınması.

 

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.128-157
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.524-603
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.215-238
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.276-310
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.192-213
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.357-399
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.299-324
  8.  “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023 səh.205-247

4

11

Sorulma, onun mexanizmi. Aclıq və toxluqun fizioloji əsasları

Təcrübə işləri:

1.Nazik bağırsaqda müxtəlif qatılıqlı məhlulların sorulmasının müşahidəsi.

2..Dovşanda hipotalamusun motivasiya zonalarının elektrik cərəyanı ilə qıcıqlandırmaqla aclıq və toxluq hissiyatlarının müşahidəsi.

 

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.128-157
  2. “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.524-603
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.215-238
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.276-310
  5. “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.192-213
  6. “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.357-399
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.299-324
  8. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023 səh.205-247

4

12

İnsanda enerji mübadiləsi. Bədən temperaturunun tənzimi.

Təcrübə işləri:

1.Əsas mübadilənin təyini

2.Gündəlik qida rasionunun tərtib edilməsi.

3. Dəridə olan termoteseptorların yüksək və aşağı temperartura adaptasiyası.

 

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.158-189
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.604-643
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.239-254
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.311-318
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.214-228
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.453-478
  7. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023. səh.247-280

4

13

İfrağat sisteminin fiziologiyasi. Filtrasiya, kanalcıq reabsorbsiyası və sekresiyası. Sidik ifrazı, tər ifrazı

Təcrübə işləri:

1.Sidiyin ümumi analizi.

2.Adrenalinin diurezə təsiri.

3.İnsanda tər ifrazının müşahidəsi

 

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.190-216
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.644-682
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.255-270
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.240-258
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.229-244
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.434-452
  7.  “Tibbi fiziologiyadan atlas” R.M.Mahmudov, A.M.Cəfərova, A.M. Məmmədov, T.M.İsmayılov. 2023.səh.271-298
  8. “Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.280-343

4

14

Ali sinir fəaliyyətinin fiziologiyasi. Davraniş aktinin sistem arxitektonikasi. Emosiya, motivasiya, yaddaş.

Təcrübə işləri:

1. İnsanda söz qıcığının təsiri ilə şərti ağız suyu ifrazının müşahidəsi.

2. İnsanda temperament tiplərinin təyini.

3. İnsanda ali sinir fəaliyyətinin xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi.

4.İnsanda qısa müddətli eşitmə yaddaşının yaranması və təyini.

 

  1.  “Normal fiziologiya I, II” dərslik. A.M.Məmmədov, K.V.Sudakov. 2012 II-səh.272
  2.  “Tibbi fiziologiyanın əsasları” dərslik. R.M.Mahmudov, 2017.səh.745-814
  3.  “Normal fiziologiya” dərslik. A.M. Məmmədov, Ə.H.Kazımov, A.X.Əliyev. 2019.səh.325-387
  4.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.C.Vəliyeva, Z.T.Baxşıyeva, A.A.Rüstəmzadə. 2022.səh.355-400
  5.  “Normal fiziologiya” dərslik. Ə.H.Kazımov 2022.səh.295-345
  6.  “Normal fiziologiya” dərslik.  Məmmədov A.M., Z.T.Baxşıyeva, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova 2023.səh.523-579
  7. Normal fiziologiya üzrə testlər” A.M.Məmmədov, Z.T.Baxşıyeva, Ə.Ş.Rüstəmzadə, G.Ə.Həsənova, A.F.Rüstəmova, A.A.Rüstəmzadə. 2023.səh.600

4

15

Yekun dərs.

 

4