Bizi izləyin:
Heydər Əliyev
Bioqrafiya

Əsgərova T.Ə. 1977-ci ildə  indiki Bakı Dövlət Universi­te­ti­nin biolo­giya fakültəsini bitirmişdir. O, 1969-1977-ci illərdə Azər­bay­can Tibb Uni­versi­te­tinin fakültativ pediat­riya kafedrasında labo­rant işləmi­şdir. 

1977-1997-ci illərdə Azərbaycan Milli Elmlər Akade­mi­yasının Mole­kul­yar Bio­logiya və Biotexnologiya Institutunda  işləmişdir. ­1990-cı ildə Moskva şəhərində Rusiya Federasiyasının  He­ma­tologiya Ins­ti­­tu­tunda namizədlik dis­serta­si­ya­sı­nı müdafiə etmişdir. 1998-ci ildən Azər­baycan Tibb Uni­ver­sitetinin bioloji kimya kafedrası üzrə elmi-təd­qiqat labo­ra­­tori­yasında böyük elmi işçi vəzifəsində, 2012-ci ildən  bioloji kimya kafed­rasına professor vəzifəsində çalışır.

T.Ə.Əsgərovaya “Struktur-anomal hemoqlobinlərin təyini” kəşfinə görə SSRİ Dövlət Komitesi tərəfindən həqiqi müəllif şəhadətnaməsi verilmişdir.

O, ilk dəfə olaraq, Azərbaycan Respublikasında gənclərin genetik pasportunu hazırlamışdır. Azərbaycan Respublikasında irsi xəstəliklərin kütləvi və biokimyəvi üsulla təyini metodlarını müəyyən etmişdir. Onun yeni doğulmuş uşaqlarda β-talassemiyanın aşkarlanması metodları haqqında təqdim etdiyi məlumatlar müasir tibbdə geniş istifadə edilir.

2003-cü ildə «Azər­baycan Respublikasında hemoxromatoz» mövzusun­da doktor­luq dissertasiyasını müdafiə etmişdir.

Dövrü və xarici mətbuatda dərc olunmuş 300 elmi əsərin, o cümlədən 3 ki­tab, 4 broşura, 1 metodik tövsiyə və 1 müəlliflik şəhadətnaməsinin  müəlli­fi­dir. T.Ə.Əs­gərova dəfələrlə xa­rici ölkə­lərdə ke­çi­rilən kon­frans və kon­qreslərdə öz elmi işləri ilə çıxış et­mişdir.

T.Ə.Əsgərovanın apardığı mühazirələr və laboratoriya məşqələləri kafedra iclaslarında dəfələrlə müzakirə olu­na­raq müsbət qiymətləndirilmişdir. O, həm elmi, həm də praktiki cəhətdən hazırlıqlıdır. T.Ə.Əsgərova əmək­sevərliyi, işinə ciddi yanaş­ması ilə biokimya kafedrasının əmək­daşlarının də­rin hörmətini qazan­mışdır.

Akademik fəaliyyət

1969-1977 - ATU - fakültativ pediat­riya kafedrası - labo­rant

1977-1997 - AMEA - Mole­kul­yar Bio­logiya və Biotexnologiya Institutu - aparıcı elmi işçi 

2012-ci idən - ATU - bioloji kimya kafedrası - professor

Təhsili

1972-1977 - Ali təhsil - Bakı Dövlət Universi­te­ti­, Bakı, Azərbaycan

1985-1988 - Aspirantura - AMEA-nın Molekulyar Biologiya İnstitutu, Bakı, Azərbaycan

1990-2003 - Doktorantura - AMEA-nın Molekulyar Biologiya İnstitutu, Bakı, Azərbaycan

Nailiyyətlər (adlar)

1. “Struktur-anomal hemoqlobinlərin təyini” kəşfinə görə SSRİ Dövlət Komitesi tərəfindən həqiqi müəllif şəhadətnaməsi

2. 2005 - İlk dəfə olaraq, Azərbaycan Respublikasında gənclərin genetik pasportunu hazırlamışdır (Bakı)

3. İlk dəfə olaraq, Azərbaycan Respublikasında irsi xəstəliklərin kütləvi və biokimyəvi üsulla təyini metodlarını müəyyən etmişdir

4. 2023 - İlk dəfə olaraq, Reproduktiv sağlamlıqda baş verən patoloji halların genetik aspektləri. Spontan abortlar və dölün bətndaxili ölümü haqqında araşdırmalar aparmışdır (Bakı)

5. 2023 - İlk dəfə olaraq, İrsi kallogenozlar haqqında geniş araşdırmalar aparmışdır (Bakı)

6. Yeni doğulmuş uşaqlarda β-talassemiyanın aşkarlanması metodları haqqında təqdim etdiyi məlumatlar müasir tibbdə geniş istifadə edilir.

Peşə və pedaqoji inkişaf

1. 5-11 iyun 1985 – Tibbi genetikanın aktual məsələləri, Moskva 

2. 19-21 sentyabr 2014 - Qohum nigahlar və irsi xəstəliklər; Bakı 

Elmi araşdırma sahəsi

1. Struktur-anomal hemoqlobinlər;

2. İrsi xəstəliklərin kütləvi və biokimyəvi üsulla təyini;

3. Reproduktiv sağlamlıqda baş verən patoloji halların genetik aspektləri. Spontan abortlar və dölün bətndaxili ölümü;

4. İrsi kallogenozlar;

5. Qan xəstə­likləri və irsi xəstəliklərin diaqnostikası;

6. Dəmir mübadiləsinin pozulmasının biokimyəvi mexanizmlərinin öyrənilməsi.

Kitab

1. Аскерова Т.А., Дадашова Т.С., Багиров Э.К. Методы выявления β-талас­се­мии у новорожденных. Методические рекомен­дации. Баку, 1996, с. 136.

2. Ягубова В.И., Аскерова Т.А. Установление дифференци­аль­но-диагностических кри­терий  ге­­терозиготной b-та­лассемии с помощью иссле­дования β-гло­биновых цепей. Dərslik. Там же.,  с. 64-66.

3. Алиева Ф.К., Аскерова Т.А., Джавадов С.А. Генетический  скрининг для диагностики и  прогнози­ро­ва­ния наследственных забо­ле­ваний крови. metod. göstəriş. Баку, 2000,  40 s.

4. Аскерова Т.А. Справочник по генетическим болезням обмена. Dərslik. Баку, 2006, 80 s.

5. Əsgərova T.Ə. İrsi xəstəliklərin kütləvi və biokimyəvi üsulla təyini (laboratoriya məşğələləri üçün dərs vəsaiti) Bakı, 2014. 130 s.

6. Аскерова Т.А. Гемохроматоз в Азербайд­жан­ской Республике. Kitab. Издательство «Lambert» Баку, 2018, 257 с.

Məqalə

1. Askarova T.  Different genetic forms of hereditary hemochromatosis in Azer­baijan population // ATU-da “İnsan genetikası və genetik xəstə­lik­lər:  prob­lemlər və inkişaf perspektivləri” mövzusunda I beynəlxalq kon­fran­sın materialları.  Bakı, 30-31 may 2020, s. 83-84.

2. Аскерова Т.А., Гусейнова А.Т., Мухамедли Н.Р. Ранняя диагностика нас­лед­ственного гемохроматоза среди новорожденных // Osterreichisches Mul­­tiscience Journal, 2021, №  39, p. 24-27

3. Аскерова Т.А., Мамедова К.М., Османов Х.М. Скрининг на врожденный ги­­по­ти­реоз в Aзербайд­жан­ской Pеспублике // «Наука и образование: Ак­туальные вопросы, достижения и инновации в медицине» Сборник на­уч­ных трудов. Международная онлайн-конференция, Ташкент, Узбе­кис­тан, 16 апреля 2021. c. 505-508.

4. Əsgərova T.Ə., Həsənzadə N.Ç., Qafarov İ.A. Transfuzion asılılığı olan b-talas­semiyalı uşaq orqanizminin dəmirlə yüklənməsi zamanı qanda ferritinin səviyyəsi // Azərbaycan Tibb Jurnalı, 2022, № 1, 32-37.

5. Аскерова Т.А., Гaсанова Ш.И., Кулиева С.Р. Новые возможности в диаг­ностике железодефицитных анемий с помощью  определения гепсидина // Azərbay­can Respublikasında “Şuşa ili”nə həsr olunmuş “Təbabətin aktual prob­lemləri-2022” mövzusunda  Beynəlxalq elmi-praktiki konfrans materialları. 24-25 may 2022, Bakı, с. 337.

6. Аскерова Т.А., Гасанзаде Н.Ч.,  Гафаров И.А. Уровень ферритина в крови при перегрузке организма железом детей с трансфузионно-зависимой β-талассемией // Azərbaycan Tibb Jurnalı. 2022. № 1, 32-37. ISSN 0005-2523.

DOİ

7. Аскерова Т.А., Гулиева Ф.Э. Синдром «кошачьего крика» // Ümummilli lider H.Əliyevin  anadan olmasının 100-illik yubileyinə həsr olunmuş  konfransın material­ları. Bakı, 2023, s. 152.

8. Əsgərova T.Ə. Birləşdirici toxumanın irsi displaziyasının Azərbaycan Respubli­ka­sının   rayonları üzrə paylanması //Ümummilli lider  H.Əliyevin anadan olma­sının 100-illiyinə həsr olunmuş beynəlxalq elmi-praktik konqresin materailları. Bakı, 2023, s.346.

9. Əsgərova T.Ə., Əfəndiyeva G.M., Rəhimli K.M., Novruzov E.A. Yenidoğulmuşlar ara­sın­da birləşdirici toxumanın displaziyasının postnatal Diaqnostikasında oksipro­linin rolu // “1st International Azerbaijan Laboratory Medicine Congress H.Aliyev 100. Azerbaijan Journal of laboratory medicine, Baku, Azerbaijan 3-5 may 2023, s. 192-193

10. Əsgərova T.Ə., Həsənova Ş.İ. Birləşdirici toxumanin irsi displaziyası zamanı mikroelementlərin miqdarının dəyişilməsi //  “Biokimya və təbabətin ak­tual problemləri” prof. A.M. Əfəndiyevin  80-illik yubi­le­yinə həsr olunmuş elmi-prak­tik konfransın materailları. Bakı, 2023, s. 42.

11. Əsgərova T.Ə., Rəhimli K.M., Şahverdiyeva İ.C., Əfəndiyeva G.M. Neonatal dövrdə tiroid hormonlarının skrininqi və biokimyəvi xüsusiyyətləri //  “Biokimya və təbabətin ak­tual problemləri” prof A.M. Əfəndiyevin  80-illik yubi­le­yinə həsr olunmuş elmi-prak­tik konfransın materailları. Bakı, 2023, s. 43.

12. Əşrəfov K., Əsgərova T.Ə. Birləşdirici toxumanın displaziyası olan xəstələrdə sərbəst oksiprolinin yaş həddindən asılı olaraq dəyişilməsi // “Düşüncədən elmi uğura doğru” İctimai Səhiyyə fakültəsinini XLVI Tələbə elmi konfrasının materiallarının toplusu, Bakı, 2023, s. 33-34.

13. Nəzərova G.E., Əsgərova T.Ə. Azoospermiyali şəxslərin qan serumunda follikul stimuləedici hormonun əsas xarakteristikası //  “Biokimya və təbabətin ak­tual problemləri” prof A.M. Əfəndiyevin  80-illik yubi­le­yinə həsr olunmuş elmi-prak­tik konfransın materailları. Bakı, 2023, s. 87-88.

14. Şükürlü A., Əsgərova T.Ə.  Dəmir mübdiləsi pozulması qaraciyər sorrozunun yaranma səbəblərində biri kimi // Təbiət və elm. Beynəlxalq elm jurnalı. İF: 2.101. 2023, cild 5, sayı 11, s. 12-17. İSSN: 2707-1146.

DOİ

15. Şükürlü A.Ş., Əsgərova T.Ə. Dəmir mübadiləsinin pozulmasi ilə müşayiət edilən irsi və ikincili xəstəliklər //  “Biokimya və təbabətin ak­tual problemləri” prof. A.M. Əfəndiyevin  80-illik yubi­le­yinə həsr olunmuş elmi-prak­tik konfransın materailları. Bakı, 2023,s. 95

16. Şükürova Z., Əsgərova T.Ə. Yenidoğulmuş uşaqların göbək qanında  izoelektro­fo­kuslaşma metodu ilə oraqvari anemiyaların təyini  // Elmin gücü ilə yaşıl gələcəyı! İctimai səhiyyə  fakültəsinin XLVII tələbə elmi konfransının materiallarının  toplusu. Bakı, 2024, s. 25.

17. Əsgərova T.Ə. Hemoqlobinopatiyaların yenidoğulmuş uşaqların göbək qanında izoelektro­fo­kuslaşma üsulu ilə təyini // Azerbaijan Journal of Laboratory Medicine. Bakı, 2024, s. 98.

18. Əsgərova T.Ə., Əbilova R.Q., Məhəmmədli N.R. Yenidoğulmuşların göbək qanında qlutationreduktaza fermentinin aktivliyi // Ə.M.Əliyevin  doğum gününə  həsr olunmuş elmi-praktiki konfransın məcmuəsi. Bakı, 2024, s. 150-153.

 

 

Üzv olduğu qurum

1. ATU-nun Tibbi-biologiya və tibbi-profilaktika fakültəsinin Elmi şura­sının  üzvü;

2. ATU-nun Problem Komissiyasının üzvü;

3. ATU-nun müdafiəyə qədər Elmi Şurasının sədr müavini.

Elmi rəhbər olduğu işlər

MAGİSTR

1. 2024 - Şükürlü Aytac “Dəmir mübadiləsi pozulması qaraciyər sirrozunun yaranma səbəblərindən biri kimi” Bakı 

2. 2023-davam edir - Piriyeva Nübar “I və II tip şəkərli diabet zamanı qlikozilləşmiş Hb müqayisəli təhlili” Bakı 

3. 2024-davam edir - Qədirli Həbibə “Revmotizm və irsi kollagenozları olan uşaqların biokimyəvi göstəricilərinin xüsusiyyətləri” Bakı

 

TİBB ÜZRƏ FƏLSƏFƏ DOKTORU

1. 1998 - Talıbova Müjgan “Dəmir mübadiləsi pozğunluğu olan xəstələrdə ürək zədələnməsinin gedişinin xüsusiyyətləri” Bakı 
2. 2016 - Yaqut Hüseynli “Fenilketonuriyalı yenidoğulmuşlarda fenilalanin mübadiləsinin biokimyəvi xüsusiyyətləri” Bakı 
3. 2023 - Həsənzadə Nazənin “Hemoqlobino-enzimopatiyaların müxtəlif kliniki və genetik formalarında dəmir mübadiləsi göstəricilərinin polimorfizminin tədqiqi” Bakı 
4. 2024 - Nəzərova Günay “Azərbaycanda idiopatik kişi sonsuzluğunda bəzi biokimyəvi göstəricilər ilə kariotip arasında əlaqənin müqayisəli tədqiqi” Bakı 

 

BİOLOGİYA ÜZRƏ FƏLSƏFƏ DOKTORU

1. 2014 - Vəliyeva Gülnarə “Yenidoğulmuşlar arasında qlükoza-6-fosfatdehidrogenaza və qlutationreduktaza fermentlərinin biokimyəvi polimorfizmi və genetik heterogenliyi” Bakı