Qəbul planına əsasən, ümumilikdə 8 ixtisas üzrə 203 yer nəzərdə tutulub. Aşağıdakı cədvəldə həm ixtisas üzrə ümumi qəbul sayı, həm də hər bir ixtisaslaşma üzrə ayrılmış yer sayı ayrıca göstərilib.

Yeni qəbul planının əsas üstünlüklərindən biri odur ki, burada təkcə ənənəvi istiqamətlər deyil, həm də ölkəmizin səhiyyə sistemi üçün xüsusi aktuallıq kəsb edən yeni ixtisaslaşmalar da əhatə olunub.

İxtisaslaşmaların aktuallığı

Psixologiya ixtisası üzrə “Klinik (tibbi) psixologiya” ixtisaslaşmasına 15 yer ayrılıb. Müasir dövrdə psixi sağlamlıq, stress, adaptasiya pozuntuları, xroniki xəstəliklərlə yaşayan pasiyentlərin psixoloji dəstəyi və reabilitasiya prosesində psixoloqun rolu getdikcə artır. Kliniki psixologiya sahəsində peşəkar kadrların hazırlanması həm xəstəxanalar, həm reabilitasiya mərkəzləri, həm də ictimai səhiyyə sistemi üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Menecment ixtisası üzrə “Səhiyyə menecmenti” və “Əczaçılıq menecmenti” ixtisaslaşmalarına ümumilikdə 40 yer ayrılıb. Səhiyyə müəssisələrinin effektiv idarə olunması, keyfiyyətin yüksəldilməsi, resursların düzgün planlaşdırılması, pasiyent təhlükəsizliyi və beynəlxalq akkreditasiya standartlarına uyğun idarəetmə bu gün səhiyyə sisteminin əsas prioritetlərindəndir. Əczaçılıq menecmenti isə dərman təminatı, aptek və əczaçılıq müəssisələrinin idarə edilməsi, farmasevtik logistika və bazar münasibətlərinin düzgün qurulması baxımından xüsusi aktuallıq kəsb edir.

Biologiya ixtisası üzrə “Biokimya” və “Mikrobiologiya” ixtisaslaşmaları üzrə 16 yer nəzərdə tutulub. Biokimya müasir laborator diaqnostikanın, molekulyar tədqiqatların və xəstəliklərin patogenezinin öyrənilməsinin əsas istiqamətlərindən biridir. Mikrobiologiya isə infeksion xəstəliklərin diaqnostikası, antibiotiklərə davamlılıq, xəstəxanadaxili infeksiyaların nəzarəti və biotəhlükəsizlik baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Əczaçılıq istiqaməti

Əczaçılıq ixtisası üzrə qəbul planında 50 yer ayrılıb və bu istiqamət ən geniş ixtisaslaşma spektri ilə təmsil olunur. Buraya “Əczaçılıq kimyası”, “Farmakoqnoziya”, “Əczaçılıq texnologiyası”, “Toksikoloji kimya”, “Əczaçılıq kosmetologiyası”, “Ədliyyə toksikologiyası”, “Farmakologiya”, “Əczaçılıq fitoterapiyası”, “Klinik əczaçılıq” və “Sənayedə əczaçılıq analizi” ixtisaslaşmaları daxildir.

• Əczaçılıq kimyası — dərman maddələrinin keyfiyyətinin, təhlükəsizliyinin və effektivliyinin qiymətləndirilməsi üçün vacib sahədir.

• Farmakoqnoziya — təbii mənşəli dərman xammalının öyrənilməsi və fitopreparatların elmi əsaslarla hazırlanması baxımından aktualdır.

• Əczaçılıq texnologiyası — yeni dərman formalarının hazırlanması, istehsalat proseslərinin optimallaşdırılması və yerli əczaçılıq sənayesinin inkişafı üçün mühüm baza yaradır.

• Toksikoloji kimya — zəhərlənmələrin, kimyəvi təhlükəsizliyin və laborator toksikoloji analizlərin aparılması üçün vacib mütəxəssis hazırlığını təmin edir.

• Əczaçılıq kosmetologiyası — kosmetik vasitələrin elmi əsaslarla hazırlanması, təhlükəsizlik və keyfiyyət göstəricilərinin qiymətləndirilməsi baxımından yeni və perspektivli istiqamətdir.

• Ədliyyə toksikologiyası — məhkəmə-tibbi və hüquqi proseslərdə toksikoloji ekspertizanın aparılması üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

• Farmakologiya — dərmanların təsir mexanizmlərinin, effektivliyinin və təhlükəsizliyinin öyrənilməsi ilə klinik praktikaya elmi dəstək verir.

• Əczaçılıq fitoterapiyası — bitki mənşəli vasitələrin düzgün, təhlükəsiz və sübutlara əsaslanan tətbiqi baxımından aktuallıq qazanır.

• Klinik əczaçılıq — pasiyent yönümlü əczaçılıq xidmətinin inkişafı, dərman müalicəsinin optimallaşdırılması, dərman qarşılıqlı təsirlərinin izlənilməsi və müalicə təhlükəsizliyinin artırılması üçün xüsusi əhəmiyyətə malikdir.

• Sənayedə əczaçılıq analizi — dərman istehsalatında keyfiyyətə nəzarət, standartlaşdırma və GMP prinsiplərinə uyğun laborator analizlərin aparılması baxımından strateji istiqamətlərdən biridir.

Fizioterapiya və reabilitasiya sahəsi

Fizioterapiya ixtisası üzrə 18 yer ayrılıb. Bu ixtisas çərçivəsində “Nevroloji fizioterapiya”, “Ortopediyada fizioterapiya”, “Pediatriyada fizioterapiya”, “Kardiopulmonar fizioterapiya”, “Protez-ortez və biomexanika” və “İdmanda fizioterapiya” ixtisaslaşmaları təqdim olunur. Müasir səhiyyədə reabilitasiya xidmətlərinin genişlənməsi, insultdan sonrakı bərpa, travma və ortopedik əməliyyatlardan sonra funksional reabilitasiya, uşaqlarda inkişaf pozuntuları, ürək-ağciyər xəstəliklərindən sonra bərpa və idman zədələrinin müalicəsi bu sahənin aktuallığını daha da artırır.

İctimai səhiyyə

İctimai səhiyyə ixtisası üzrə 25 yer nəzərdə tutulub. “Tətbiqi ictimai səhiyyə”, “Əmək sağlamlığı”, “Epidemiologiya”, “Ətraf mühit və sağlamlıq”, “İnfeksiyaların profilaktikası və nəzarəti” ixtisaslaşmaları ölkə səhiyyəsinin profilaktik istiqamətdə gücləndirilməsi baxımından xüsusi önəm daşıyır. Pandemiya təcrübəsi, infeksion xəstəliklərin idarə olunması, ətraf mühit faktorlarının insan sağlamlığına təsiri və iş yerlərində sağlamlıq risklərinin qiymətləndirilməsi bu sahədə peşəkar kadr hazırlığını zəruri edir.

Qidalanma və dietologiya

Qidalanma və dietologiya ixtisası üzrə 6 yer elan olunub. Bu ixtisas çərçivəsində “Qida keyfiyyəti və təhlükəsizliyi” və “Nutrisiologiya” ixtisaslaşmaları yer alır. Qida təhlükəsizliyi, rasional qidalanma, metabolik xəstəliklərin profilaktikası, piylənmə, şəkərli diabet, ürək-damar xəstəlikləri və irsi metabolik xəstəliklər zamanı qidalanma yanaşmaları bu sahənin ölkəmizdə inkişafını zəruri edən əsas amillərdəndir. Nutrisiologiya ixtisaslaşmasının açılması səhiyyə sistemində sübutlara əsaslanan qidalanma məsləhəti verə bilən mütəxəssislərin hazırlanmasına xidmət edəcək.

Tibb bacısı/qardaşı işi

Tibb bacısı/qardaşı işi ixtisası üzrə 30 yer ayrılıb. Bu istiqamətdə “Cərrahiyyədə tibb bacısı/qardaşı işi”, “Mama-ginekologiyada tibb bacısı/qardaşı işi”, “Təcili tibbi yardım işi”, “Pediatriyada tibb bacısı/qardaşı işi”, “Stomatologiyada tibb bacısı/qardaşı işi”, “Anesteziologiya, reanimatologiya və intensiv terapiyada tibb bacısı/qardaşı işi” ixtisaslaşmaları üzrə qəbul nəzərdə tutulur. Bu ixtisaslaşmalar klinik xidmətin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, pasiyent təhlükəsizliyi, intensiv terapiya, təcili yardım, ana və uşaq sağlamlığı, cərrahi və stomatoloji xidmətlərdə peşəkar tibb bacısı/qardaşı kadrlarının hazırlanması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Yekun

Azərbaycan Tibb Universitetində magistratura səviyyəsində bu ixtisaslaşmaların təqdim olunması ölkəmizdə səhiyyənin müxtəlif sahələri üzrə yüksək ixtisaslı, müasir bilik və bacarıqlara malik kadrların hazırlanmasına xidmət edir. Yeni qəbul planı yalnız təhsil imkanlarının genişləndirilməsi deyil, həm də səhiyyə sisteminin gələcək inkişafına yönəlmiş strateji addım kimi qiymətləndirilə bilər.

Bu istiqamətlər üzrə mütəxəssis hazırlığı gələcəkdə xəstəxana xidmətlərinin keyfiyyətinin artırılmasına, əczaçılıq və laboratoriya sahələrinin inkişafına, ictimai səhiyyə tədbirlərinin gücləndirilməsinə, reabilitasiya xidmətlərinin genişləndirilməsinə, qidalanma və dietologiya sahəsində elmi-praktik yanaşmaların formalaşmasına mühüm töhfə verəcək. Başqa sözlə, bu qəbul planı səhiyyənin bugünkü ehtiyaclarına deyil, həm də sabahkı çağırışlarına hesablanmış ciddi akademik addımdır.