English
Русский
Vaqıf Bilas oğlu Şadlinski 1940-cı ilin yanvar ayının 24-də indiki Ermənistanın Vedi rayonunda ziyalı ailəsində anadan olub. 1948-1950-ci illərdə çoxsaylı Azərbaycanlı ailələr erməni daşnakları tərəfindən dədə-baba yurdundan deportasiyaya uğradılan zaman V.B. Şadlinski ailə üzvləri ilə birlikdə Azərbaycanın Şəmkir rayonunun Leninkənd qəsəbəsində məskunlaşmışdır.
O, 1959-cu ildə Leninkənd orta məktəbini bitirdikdən sonra ordu sıralarında hərbi xidmətdə olmuşdur. Ordudan tərxis olunduqdan sonra 1962-1963-cü illərdə Şəmkir rayonunun Həzi Aslanov kolxozunda sürücü vəzifəsində çalışmışdır. 1963-cü ildə müvəffəqiyyətlə qəbul imtahanı verərək, N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnsitutiunun stomatologiya fakültəsinə daxil olmuşdur.
V.B.Şadlinski 1964-cü ildə ATİ-nun 3 saylı tələbə yataqxanası üzrə tələbə şurasının sədri, 1965-ci ildə fakültə tələbə həmkarlar şurasının sədri, 1966-cı ildə isə İnstitut Tələbə Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri vəzifəsində çalışmışdır. 1967-ci ildə institut partiya komitəsi bürosunun və Respublika Tibb İşçiləri Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin üzvü, həmçinin Ümumittifaq Həmkarlar İttifaqı İşçilərinin X qurultayına nümayəndə seçilmişdir.
V.B.Şadlinski 1970-ci ildən Azərbaycan Tibb Universitetinin İnsan anatomiyası kafedrasında baş laborant çalışmağa başlamış, bu tədris ocağında professor vəzifəsinə qədər yüksəlmişdir. 1995-2020-ci illərdə isə həmin kafedranın müdiri vəzifəsində işləmişdir.
O, 1988-1991-ci illərdə I müalicə-profilaktika fakultəsinin dekan müavini, 1992-1994-cü illərdə ATU-nun Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri, 1994-1995-ci illərdə ATU-nun Ümumi işlər üzrə prorektoru, 1996-2001-ci illərdə Tədris işləri üzrə prorektoru vəzifələrində uğurla fəaliyyət göstərmişdir.
V.B.Şadlinski ATU-nun Böyük Elmi Şurasının üzvü, 1994-2001-ci illərdə Yeni Azərbaycan Partiyasının Nəsimi rayon üzrə Azərbaycan Tibb Universiteti ərazi ilk partiya təşkilatının sədri və Nəsimi rayon idarə heyətinin üzvü, 2008-ci ildən Türk Dünyası Araşdırmaları Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının üzvü, 2009-cu ildən Avropa Təbiət Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü, 2014-cü ildən Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki, 2018-ci ildən yaradıcısı olduğu “Azərbaycan Anatom, Histoloq və Embrioloqlar Elmi Cəmiyyəti” İctimai Birliyinin sədri, 2019-cu ildən təsisçisi olduğu “Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya jurnalı”-nın baş redaktoru, 2021-ci ildən Bakı şəhəri, Nəsimi Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədridir.
Beynəlxalq “Nevrologiya” jurnalının baş redaktorunun müavini, Beynəlxalq “Neyroendokrinoloji tədqiqatlar jurnalı”-nın, Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin “Azərbaycan Tibb Jurnalı”-nın, Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin “Təhsil” jurnalının, Azərbaycan Tibb Universitetinin “Sağlamlıq” jurnalının Redaksiya şurasının üzvüdür.
1982-ci ildə namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri namizədi elmi dərəcəsinə, 1999-cu ildə isə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
Elmi rəhbərliyi ilə 14 nəfər tibb üzrə fəlsəfə doktoru, elmi məsləhətçi olduğu 6 nəfər tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
700-dən artıq elmi məqalə və tezisin, 20-dən çox monoqrafiyanın, 50-yə yaxın dərsliyin, İnsan anatomiyası üzrə Atlasın, Azərbaycan, rus, ingilis və latın dillərində Anatomik terminologiyanın müəllifidir.
Şöhrət ordenli, Prezidentin təqaüdçüsü, əməkdar elm xadimi, tibb elmləri doktoru, Rusiya Tibb Elmləri Akademiyasının və Türk Dünyası Araşdırmaları Uluslararası Elmlər Akademiyasının akademiki
1970: Azərbaycan Tibb Universitetinin İnsan anatomiyası kafedrasında baş laborant kimi fəaliyyətə başlamışdır.
· 1982: Namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır.
· 1988–1991: I Müalicə-profilaktika fakültəsinin dekan müavini olmuşdur.
· 1992–1994: ATU-nun Həmkarlar İttifaqı Komitəsinin sədri olmuşdur.
· 1994–1995: ATU-nun Ümumi işlər üzrə prorektoru vəzifəsində çalışmışdır.
· 1995–2020: İnsan anatomiyası kafedrasının müdiri olmuşdur.
· 1996–2001: ATU-nun Tədris işləri üzrə prorektoru olmuşdur.
· 1999: Doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
· 2008: Türk Dünyası Araşdırmaları Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının üzvü seçilmişdir.
· 2009: Avropa Təbiət Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü olmuşdur.
· 2014: Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki seçilmişdir.
· 2018: “Azərbaycan Anatom, Histoloq və Embrioloqlar Elmi Cəmiyyəti” İctimai Birliyinin sədri olmuşdur.
· 2019: “Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya” jurnalının baş redaktoru olmuşdur.
· 2021: Bakı şəhəri, Nəsimi Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri seçilmişdir.
· 1963: N.Nərimanov adına Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunun Stomatologiya fakültəsinə daxil olmuşdur.
· 1982: Namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri namizədi elmi dərəcəsi almışdır.
· 1999: Doktorluq dissertasiyasını müdafiə edərək tibb elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür.
1998 – Azərbaycan Jurnalist Həmkarlar İttifaqı Rəyasət Heyətinin və "Himmət" Xeyriyyəçiliyin Təbliği Mərkəzinin qərarı ilə Hacı Zeynalabdin Tağıyev fəxri mükafatı ilə təltif edilmişdir.
1999 – Azərbaycan "Bilik" Maarifçilik Cəmiyyəti İcraiyyə Komitəsinin qərarı ilə akademik Yusif Məmmədəliyev adına medal və mükafatla təltif olunmuşdur.
1999 – YUNESKO nəzdində fəaliyyət göstərən Kadrlar Akademiyasının anatomiya professoru seçilmişdir.
2000 – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə “Əməkdar həkim” fəxri adına layiq görülmüşdür.
2009 – Türkiyə Respublikası Uluslararası Araşdırmalar Akademiyasının üzvü və həmin akademiyanın qızıl medalına layiq görülmüşdür.
2009-cu ildə Türk Dünyası Araşdırmaları Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının qızıl medalına layiq görülmüşdür.
2009-cu ildə Avropa Təbiət Elmlər Akademiyasının Rəyasət heyəti tərəfindən “Albert Şveytser” adına Gümüş medala layiq görülmüşdür.
2010-cu ildə Avropa Elmi Cəmiyyətlərinin Rəyasət heyəti tərəfindən elm sahəsinə əvəzsiz töhfəsinə görə Avropanın Fəxri Alimi diplomuna və “Robert Kox” adına medalla təltif olunmuşdur.
2010-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Əməkdar Elm Xadimi” fəxri adına layiq görülmüşdür.
2017-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının Nəsimi Rayon Təşkilatı tərəfindən Yeni Azərbaycan Partiyasının ictimai həyatında fəal iştirakıma görə təşəkkürnamə ilə təltif olunmuşdur.
2020-cu ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə “Şöhrət” ordeninə layiq görülmüşdür.
2022-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Prezidentin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
Təltifləri
1. 22.07.1998 — Azərbaycan Jurnalist Həmkarlar İttifaqı Rəyasət Heyətinin və "Himmət" Xeyriyyəçiliyin Təbliği Mərkəzinin qərarı ilə Hacı Zeynalabdin Tağıyev fəxri mükafatı ilə təltif edilmişdir.
2. 29.12.1999 — Azərbaycan "Bilik" Maarifçilik Cəmiyyəti İcraiyyə Komitəsinin qərarı ilə akademik Yusif Məmmədəliyev adına medal və mükafatla təltif olunmuşdur.
3. 1999 – YUNESKO nəzdində fəaliyyət göstərən Kadrlar Akademiyasının anatomiya professoru seçilmişdir.
4. 2000 – Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanı ilə "Əməkdar həkim" fəxri adına layiq görülmüşdür.
5. 2009 — Türkiyə Respublikası Uluslararası Araşdırmalar Akademiyasının üzvü və həmin akademiyanın qızıl medalına layiq görülüb.
6. 2004 – Rusiya Tibb Elmləri akademiyasının akademikidir.
7. 10.07.2009-Avropa Təbiət Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü seçilib.
8. 2009 — Avropa Təbiət Elmlər Akademiyasının Rəyasət heyəti tərəfindən Albert Şveytser adına Gümüş medala layiq görülüb.
9. 04.06.2010 — Avropa Elmi Cəmiyyətlərinin Rəyasət heyəti tərəfindən elm sahəsinə avəzsiz töhfəsinə görə Hannover şəhərində Avropanın Fəxri Alimi diplomuna və Robert Kox adına medalla təltif olunmuşdur.
10. 10.06.2010 — Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamı ilə Əməkdar Elm Xadimi fəxri adına layiq görülüb.
11. 22.01.2020 — AHİK İcraiyyə Komitəsi tərəfindən "Həmkarlar ittifaqında xidmətlərinə görə" medalla təltif edilmişdir.
12. 23.01.2020 — Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilmişdir.
13. 23.01.2020 — "Dədə Qorqud" Milli Fondu tərəfindən "Vətən Övladı" ordeni ilə təltif edilmişdir.
14. 2021-ci il — Nəsimi Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri seçilmişdir
15. 2022-ci il — Azərbaycan Respublikası Prezideninin sərəncamı ilə Prezidentin fərdi təqaüdünə layiq görülmüşdür.
1. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Antropologiya morfologiyanın əsasları ilə // Dərslik, “Sahhafçı”, Bakı, 2019, 413 s.
2. V.B.Şadlinski,M.Q.Allahverdiyev, E.Ə. Xıdırov, G.A.Hüseynova İnsanın anatomiyası//Dərslik,2019 (2 cilddə)
3. В.Б. Шадлинский, Н.Т. Мовсумов, Б.М. Гусейнов, С.В. Шадлинская Анатомия человека // Учебник, «Муаллим», Баку, 2020 (в 2 томах).
4. V.B. Shadlinski, N.T. Movsumov, Sh.I. Gasimov, E.A. Khidirov, S.V. Shadlinskaya Human Anatomy // Textbook, “Muellim”, Baku, 2020 (in 3 volumes).
5. В.Б. Шадлинский, З.Д. Нaсирова, З.Р.Сеидова, С.В. Шадлинская Анатомия человека // Учебник, «Муаллим», Баку, 2021.
6. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Dayaq-hərəkət aparatı // Dərs vəsaiti, “Sahhafçı”, Bakı, 2022, 260 s.
7. V.B.Şadlinski,N.T.Mövsümov,Ş.İ.Qasımov,E.Ə. Xıdırov,S.V.Şadlinskaya İnsan anatomiyası//Dərslik,"Müəllim",Bakı 2020 (3 cilddə)
1. Шадлинский В.Б., Гаджиев Г.Ш., Бобин В.В. Хирургическая анатомия нервов жевательного аппарата / «Təbib», Bakı, 1991.
2. Шадлинский В.Б. Аллахвердиев М.Т. Самоотверженец милосердия-Камил Балакишиев / «Təbib», Bakı, 1996, 112 s.
3. Шадлинский В.Б. Каримова Н. Aкaдемик Гаджибек Султанов /«Təbib», Bakı, 1997, 81 s.
4. Şadlinski V.B., Kərimova N. Bir həyatda iki ömür /«Təbib», Bakı, 1998, 76 s.
5. Шадлинский В.Б. Структурная организация и морфофункциональные особенности щитовидной железы в норме и при струмогенном воздействии / «Внешторгиздат», Moskva, 1998, 170 s.
6. Шадлинский В.Б. Гражданский долг ученых / "Nurlan", Bakı, 2000, 165 s.
7. Шадлинский В.Б., Аманова С. Анатомия в живописи и поезии / «Gənclik», Bakı, 2001, 208 s.
8. Шадлинский В.Б., Сапин В.Р., Никитюк Д.Б., Мовсумов Н.T. Малые железы пишева-рительной и дыхательной систем / АПП «Джангар», Москва, 2001, 135 c.
9. Шадлинский В.Б., Мовсумов Н.T. Железисто-лимфоидный аппарат гортани крыс при бальнеологических воздействиях / «Nurlan», Bakı, 2002, 132 с.
10. Şadlinski V.B., İsayev A.B. Azərbaycan morfologiya elminin tarixi inkişafı /«Nurlan», Bakı, 2003, 262 s.
11. Шадлинский В.Б., Аманова С. Анатомический театр / «Оскар», Bakı, 2006.
12. Şadlinski V.B., Hüseynova G.A. Periferik sinir sistemi / "Müəllim", Bakı, 2008, 177 s.
13. Шадлинский В.Б. Анатомический музей - вчера, сегодия, завтра. Баку, 2009, 100 с.
14. Şadlinski V.B., Abdullayev A.S., Şadlinskaya R.V. Burunətrafı ciblərin klinik anatomiyası / Burunətrafı ciblərin klinik anatomiyası; Bakı, 2010; 176 s.
15. Şadlinski V.B., Allahverdiyev M.Q., Mövsümov N.T., Qasımov Ş.İ., Hüseynova G.A. ATU-nun insan anatomiyası kafedrasının yaradılmasının 90 illik yubileyinə hərs olunur /«Azpoliqraf», Bakı, 2011, 215 c.
16. Şadlinski V.B. Şadlinskilər / "Təhsil nəşriyyatı - Poliqrafiya"; Bakı, 2011, 285 s.
1. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Structural features of the labial salivary glands of newborns and children up to 1 year // East European Scientific Journal, Warsaw, 2019, s.4-7.
2. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Morphology of the fetal labial salivary glands // MEDICAL SCIENCES «Colloquium-journal», Warsaw, 2019, s.21-23.
3. V.B.Şadlinski, G. Garayev, H. Khidirova, N. Movsumov Investigation of changes in enzymatic function of the liver of rabbits // International Journal of Medicine Research, India, 2019, s.34-37.
4. V.B.Şadlinski, S.M. Rüstəmova Bir əsr içində bir əsər // Ailə həkimi, Bakı, 2019, s.6-9.
5. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Structure of the labial salivary glands at the age of 11-20 years // Евразийский Союз Ученых, Moskva, 2019, s.7-10.
6. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Ранние достижения азербайджанских анатомов // RAN konfrans materialları, Moskva, 2019, s.435-438.
7. V.B.Şadlinski, Z.R. Seyidova, S.M. Rüstəmova Морфометрические показатели желез гортани // Azərbaycan Təbabətinin Müasir Nailiyyətləri, Bakı, 2019, №2, s.154-157.
8. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev История развития морфологии в Азербайджане // Медицинские науки, №3(51), 2019, s.75-81.
9. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev İnsan anatomiyası və tibbi terminologiya kafedrası - 100 // ATU konfrans materialları, Bakı, 2019, s.5-9.
10. V.B.Şadlinski, D.B. Bəşirova, A.M. Rzayeva Строение и микроциркуляторное русло каторидного клубочка // Azərbaycan Təbabətinin Müasir Nailiyyətləri, Bakı, 2019, №3, s.289-293.
11. V.B.Şadlinski, S.M. Rüstəmova, Z.R. Seyidova Hamiləlik planlaşdıran qadınlarda qalxanabənzər vəzi hormonları // Azərbaycan Təbabətinin Müasir Nailiyyətləri, Bakı, 2019, №3, s.293-297.
12. V.B.Şadlinski, S.A. Aliyeva Comparative characteristics of the facial skull size // Journal of Life Sciences and Biomedicine, Bakı, 2019, s.77-82.
13. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev История развития морфологии в Азербайджане // Известия вузов Поволжья, №3(51), 2019, s.75-81.
14. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Andreas Vezali – müasir anatomiya banisi // Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya, Bakı, 2020, s.14-19.
15. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev A life dedicated to medicine // Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya, Bakı, 2020, s.19-24.
16. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Wormian bones: shape, location and relation // Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya, Bakı, 2020, s.83-88.
17. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Contribution of Anatomists to Anthropology // European Journal of Molecular & Clinical Medicine, Vol.7, №8, 2020, s.4528-4532.
18. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev ATU İnsan anatomiyası muzeyinin yaranması // Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi, Bakı, 2020, s.331-342.
19. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Становление и развитие музея кафедры анатомии // Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyi, Bakı, 2020, s.326-334.
20. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Wormian bones: shape, location and relation // Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya, Bakı, 2020, s.83-88.
21. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev A life dedicated to medicine // Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya, Bakı, 2020, s.19-24.
22. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Andreas Vezali – müasir anatomiyanın banisi // Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya, cild II, №1-2, Bakı, 2020, s.14-19.
23. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Anatomical peculiarities of mandibular foramen // Journal Healthcare Treatment Development, Vol.1, No.1, Aug-Sept 2021, s.1-5.
24. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Tac tikiş vormi sümüyünün metopik kəllədə nadir variantı // Azərbaycan Tibb Jurnalı, №3, Bakı, 2021, s.146-150.
25. V.B.Şadlinski, Ümumxalq sevgisinin təcəssümü // İki sahil qəzeti, 12.04.2022, s.7.
26. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Лобные пазухи при метопизме // Морфологические школы сегодня, Rusiya, 2022, s.366-370.
27. V.B.Şadlinski, N.T. Movsumov, R.A. Askerov Морфометрические критерии изменения фолликулярных клеток щитовидной железы // Морфологические школы сегодня, Rusiya, 2022, s.370-374.
28. V.B.Şadlinski, M.Q. Allahverdiyev Möcüzəli duyumu, şəfalı əlləri olan cərrah // Xalq qəzeti, 25.06.2022.
29. V.B.Şadlinski, G.Ə. Kerimzade, N.T. Movsumov Диаметр различных участков лицевого канала // Медицинский вестник Башкортостана, Tom 17, №4, 2022.
30. V.B.Şadlinski Heydər Əliyev dühası // Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya, cild IV, №1-2, Bakı, 2022, s.16-19.
31. V.B.Şadlinski, A.S. Abdullayev Some cephalometric data-based liner-angular parameters in puberty boys // Nəzəri, klinik və eksperimental morfologiya, cild IV, №1-2, Bakı, 2022, s.20-23.
İctimai məqalələr
2.https://azertag.az/xeber/tebabet_elminin_nurlu_mucessemesi-2560124
3 .https://yenigundem.az/25-noyabr-kelbecer-seheri-gunudur/
4.https://xalqqazeti.az/az/sosial-heyat/145864-ulu-onder-heyder-eliyev-xatirelerde
5.https://525.az/news/238148-yazicilar-birliyinde-qerbi-azerbaycan-icmasi-ile-gorus-kecirilib
8. https://report.az/medeniyyet-siyaseti/ulu-onder-heyder-eliyev-xatirelerde-kitabi-teqdim-olunub/
10.https://www.mia.az/w1054616/1054616
11.https://azertag.az/xeber/nesimi_rayonunda_tedbir_azerbaycan_son_18_ilde-1959442
12.https://aia.az/76410-ermeni-saxtakarligi-ayvazovski-kimdir.html
13./news/3468/31-mart-azerbaycanlilarin-soyqirimi-gunu-ile-bagli-atu-da-tedbir-kecirilib
14.https://www.yeniazerbaycan.com/YAPxeber_e83017_az.html
16. https://aia.az/76410-ermeni-saxtakarligi-ayvazovski-kimdir.html
17.https://nyus.az/cemiyyet/20136-ermni-saxtakarl-ayvazovski-kimdir.html
18.https://www.gununxeberi.az/index.php/koshe/65120-erm%C9%99nisaxtakarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-ayvazovski-kimdir.html
19.https://www.gununxeberi.az/index.php/koshe/65123-erm%C9%99nisaxtakarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-ayvazovski-kimdir11.html
20.http://sonnoqte.az/cemiyyet/16684-ermni-saxtakarl-ayvazovski-kimdir.html
21.https://xezerinformasiya.com/28235-ermni-saxtakarligi-ayvazovski-kimdir.html
22.https://xeberdar.az/25607-ermni-saxtakarl-ayvazovski-kimdir.html
24.https://qanuninfo.az/index.php?newsid=54111
25.http://sonnoqte.az/cemiyyet/14096-nsimi-rayonu-asaqallar-uras-terror-aktn-qtiyytl-pislyir.html
26. /news/3285/atu-da-nesimi-rayon-agsaqqallar-surasinin-ozeyi-yaradilib
1.2023-cü il - Beynəlxalq indeksli ”Morfologiya” jurnalının rəyasət heyətinə üzv seçilmişdir.
2. 2014 — Rusiya Elmlər Akademiyasının üzvü seçilmişdir.
